Gastrointestinal Stromal Tümör (GIST)

GİS'in en sık mezenkimal tümörü — c-KIT hedefli tirozin kinaz inhibitörleriyle dönüşmüş tedavi.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Son güncelleme: 18 Haziran 2026

Bu içerik Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu tarafından derlenmiş olup, ilgili branş hekimimiz tarafından periyodik olarak gözden geçirilir.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Onkoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Gastrointestinal Stromal Tümör (GIST) Nedir?

Gastrointestinal stromal tümörler (GIST), sindirim sisteminin en sık görülen mezenkimal (yumuşak doku) tümörleridir ve Cajal interstisyel hücrelerinin (GİS motilitesini düzenleyen pacemaker hücreleri) öncüllerinden köken aldığı düşünülür. En sık mide (%60) ve ince bağırsakta (%25-30), daha az sıklıkla rektum, özofagus ve kolonda görülür. Tüm mezenkimal GİS tümörlerinin %80'inden fazlasını oluşturur.

GIST'in moleküler özelliklerinin anlaşılması onkolojinin dönüm noktalarından biridir: Vakaların %80-85'inde KIT (CD117) aktive edici mutasyonları (en sık ekzon 11), %5-10'unda PDGFRA mutasyonları bulunur. %10-15'i ise 'wild-type' olarak adlandırılır ve SDH (süksinat dehidrogenaz) eksikliği, BRAF veya NF1 mutasyonları gibi alternatif mekanizmalar içerir. Bu moleküler profilleme tedavi seçimini doğrudan etkiler.

İmatinib (Gleevec) 2000'li yılların başında GIST tedavisinde kullanılmaya başlanmış ve metastatik GIST hastalarının ortalama sağkalımını 18 aydan 60 ay üzerine taşımıştır. Günümüzde GIST tedavisinde imatinib, sunitinib, regorafenib, ripretinib, avapritinib gibi çoklu hedefli TKİ seçenekleri mevcuttur. Cerrahi rezeksiyon lokalize hastalıkta temel tedavidir; adjuvan imatinib orta-yüksek risk hastalarda nüksü azaltır.

Belirtiler

GİS kanaması (hematemez, melena, demir eksikliği anemisi)

Karın ağrısı ve dolgunluk hissi

Ele gelen karın kitlesi

Bulantı, kusma, erken doyma

Kilo kaybı ve iştahsızlık

İleus veya tıkanıklık bulguları

Küçük GIST'ler sıklıkla asemptomatik — rastlantısal tanı

Perforasyon: Akut karın (nadir)

Risk Faktörleri

İleri yaş (60-70 yaş pik)

KIT, PDGFRA somatik mutasyonları

Nörofibromatozis tip 1 (NF1)

Carney triadı: GIST + paraganglioma + akciğer kondroması (SDH eksikliği)

Carney-Stratakis sendromu (herediter SDH eksikliği)

Ailesel GIST sendromları (nadir)

Cinsiyet farkı yok

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Açıklanamayan GİS kanaması + anemi endoskopi/kolonoskopi
Ele gelen karın kitlesi acil değerlendirme
Tekrarlayan karın ağrısı ve erken doyma
NF1'li hastada GİS semptomları (GIST taraması)
Tanılı GIST'te yeni metastaz bulgusu

Tedavi Yöntemleri

Cerrahi rezeksiyon: Lokalize GIST'te standart — R0 rezeksiyon hedefi

Adjuvan imatinib: Orta-yüksek risk GIST'te 3 yıl

Metastatik/ileri GIST: İmatinib 400 mg/gün (birinci basamak)

Progresyonda: İmatinib 800 mg, sunitinib (2. basamak), regorafenib (3. basamak), ripretinib (4. basamak)

PDGFRA D842V mutasyonu: Avapritinib — selektif inhibitör

Wild-type/SDH eksikliği: TKİ'ler daha az etkili — yeni ajanlar araştırma

Hastalık takibi: Karın BT ve/veya MR, periyodik

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Onkoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Onkoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Karaciğer Yağlanması (Yağlı Karaciğer)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), obezite ve metabolik sendromla yakından ilişkili olup erken tedavide büyük ölçüde geri dönüşümlüdür.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.