Migren ve diğer birincil baş ağrılarında tetikleyicilerin azaltılması, atak tedavisi ve sık atak yaşayanlarda önleyici tedaviyi içeren çok bileşenli yaklaşım. Tedavi tipi atak sıklığı ve şiddetine göre seçilir.
Ne için yapılır
- Tekrarlayan zonklayıcı, genellikle tek taraflı baş ağrısı atakları (migren şüphesi)
- Aurası olan veya olmayan migren tanısı konmuş hastalar
- Ayda 4 ve üzeri atak ya da gündelik yaşamı aksatan şiddette baş ağrıları
- Sık akut ilaç kullanımına bağlı ilaç aşırı kullanım baş ağrısı (analjezik bağımlı baş ağrısı)
- Gerilim tipi baş ağrısı, küme (cluster) baş ağrısı gibi diğer birincil baş ağrıları
- İkincil nedenleri (tümör, tansiyon, sinüzit) dışlanmış kronik baş ağrısı
- Hamilelik veya emzirme döneminde özel tedavi planı gerektiren baş ağrıları
Hazırlık
- En az 4 hafta boyunca ataklarınızı, süresini, şiddetini, tetikleyicilerini içeren bir baş ağrısı günlüğü tutun
- Halen kullandığınız tüm reçeteli/reçetesiz ilaçları, bitkisel ürünleri ve dozlarını listeleyin
- Daha önce çekilmiş beyin MR/BT raporlarını, kan tahlili sonuçlarını yanınıza alın
- Görsel aura, konuşma bozukluğu, ani ve çok şiddetli ('hayatımın en kötü') baş ağrısı varsa hekiminize özellikle belirtin
- Kafein, alkol, uyku düzeni, stres ve hormonal döngülerle ilişkili tetikleyicileri not alın
İşlem nasıl yapılır
- Hekim ayrıntılı öykü ve nörolojik muayene ile birincil/ikincil baş ağrısı ayrımı yapar
- Gerekli görülürse kan tahlili, beyin MR veya başka tetkikler planlanır
- Akut tedavi için basit ağrı kesiciler, NSAİİ'ler, triptanlar veya gerekirse yeni jenerasyon (gepant) ilaçlar değerlendirilir
- Sık atak yaşayanlarda profilaktik tedavi başlanır; betablokerler, bazı epilepsi ilaçları, antidepresanlar veya CGRP yolağı hedefli tedaviler seçenekler arasındadır
- Belirli kronik migren olgularında onabotulinum toksin uygulaması seçenek olabilir
- Yaşam tarzı düzenlemesi (uyku, beslenme, hidrasyon, egzersiz) ve davranışsal yaklaşımlar tedavinin ayrılmaz parçasıdır
İşlem sonrası
- Yeni başlanan tedavinin yanıtı genellikle 8-12 hafta içinde değerlendirilir
- Akut ilaçların ayda 10 günden fazla kullanılması ilaç aşırı kullanım baş ağrısına yol açabilir; kullanım sıklığı düzenli izlenir
- Profilaktik tedavi, atak sıklığında ve şiddetinde anlamlı azalma sağlanırsa belirli sürelerle sürdürülüp tekrar değerlendirilir
- Baş ağrısı günlüğü hem tedavi yanıtını izlemek hem dozu ayarlamak için sürdürülmelidir
- Yeni nörolojik bulgu veya alışılmadık karakterde baş ağrısı gelişirse acilen başvurulmalıdır
Riskler
- Triptanlar damar daraltıcı etkili olduğundan, kontrolsüz hipertansiyon ve kardiyovasküler hastalıklarda dikkatli kullanılır
- Profilaktik ilaçlar (betablokerler, antidepresanlar, antiepileptikler) yorgunluk, kilo değişimi, uyku-haz davranışında etkiler gibi yan etkiler oluşturabilir
- Sık akut ilaç kullanımı, paradoks olarak ilaç aşırı kullanım baş ağrısına neden olabilir
- CGRP yolağı hedefli tedaviler (monoklonal antikorlar ve gepantlar) görece yeni tedavilerdir; uzun dönem gözlem sürmektedir, hastalara ve tedaviye göre etkinlik ve maliyet değişebilir
- Hamilelik, emzirme, çocukluk ve ileri yaşta tedavi seçimi farklılaşır; bireysel risk-yarar değerlendirmesi gerekir
Sıkça Sorulanlar
Migren tamamen iyileştirilebilir mi?
Migren çoğunlukla kronik, yatkınlık temelli bir nörolojik hastalıktır. 'Kesin iyileşme' garantisi verilemez; ancak doğru tedavi, tetikleyici yönetimi ve yaşam tarzı düzenlemesi ile atak sıklığı ve şiddeti çoğu hastada belirgin biçimde azaltılabilir.
CGRP antagonistleri ve antikorları herkese uygulanır mı?
Hayır. CGRP yolağı hedefli yeni tedaviler genellikle birden çok geleneksel profilaktik tedaviye yetersiz yanıt veren veya bunları tolere edemeyen kronik/sık migrenli hastalarda düşünülür. Hamilelik gibi özel durumlarda kullanım kısıtlıdır; karar hekim ile bireysel olarak verilir.
Atak ilacımı her baş ağrısında alabilir miyim?
Hayır. Triptanlar gibi atak ilaçlarının ayda 10 günden, basit ağrı kesicilerin 15 günden fazla kullanılması ilaç aşırı kullanım baş ağrısına yol açabilir. Sık atak yaşıyorsanız profilaktik tedavi gerekebilir; hekiminizle planlayın.
Hangi durumlarda baş ağrısı için acile başvurmam gerekir?
Aniden başlayan, 'hayatımın en kötüsü' diye tariflenen baş ağrısı, eşlik eden konuşma bozukluğu, güçsüzlük, görme kaybı, bilinç değişikliği, yüksek ateş, ense sertliği veya kafa travması sonrası baş ağrılarında acil servise başvurun.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Elektroensefalografi
Nöroloji
Elektroensefalografi (EEG) — beyin elektriksel aktivitesinin ağrısız yüzeysel kaydı.
Nörolojik muayene ve değerlendirme
Nöroloji
Nörolojik muayene ve değerlendirme — beyin, omurilik, sinir ve kas sisteminin sistematik klinik incelemesi.
Botulinum toksin enjeksiyonu (nörolojik)
Nöroloji
Botulinum toksin enjeksiyonu (nörolojik) — distoni, spastisite ve kronik migrende kas/sinir tedavisi.
Vertigo tedavisi
Nöroloji
Vertigo tedavisi — baş dönmesi nedeninin belirlenmesi ve manevra/ilaç/rehabilitasyon ile yönetimi.
Elektromiyografi
Nöroloji
Elektromiyografi (EMG) — kas ve sinirlerin elektriksel aktivitesinin ölçülmesiyle yapılan tetkik.
Sinir ileti çalışması
Nöroloji
Sinir ileti çalışması — çevresel sinirlerin ileti hızı ve sinyal genliğinin yüzeyel ölçümü.
Epilepsi tanı ve tedavisi
Nöroloji
Epilepsi tanı ve tedavisi — nöbet tipinin belirlenmesi ve antiepileptik ilaç yönetimi.
İnme değerlendirmesi
Nöroloji
İnme (felç) acil değerlendirmesi — tPA için 4.5 saat, trombektomi için 24 saatlik kritik pencere.