Tekrarlayan hapşırık, hırıltı, egzama veya gıda reaksiyonu olan çocuklarda alerjenin saptanmasına yönelik deri prick testi ve gerekli durumlarda kan tetkikleri ile yapılan tanı işlemi.
Ne için yapılır
- Tekrarlayan hapşırma, burun akıntısı ve burun tıkanıklığı (alerjik rinit) şüphesi
- Astım, hışıltılı solunum ve kronik öksürük gibi alt solunum yolu yakınmaları
- Süt, yumurta, fıstık, fındık, balık gibi gıdalara reaksiyon öyküsü
- Atopik dermatit (çocukluk çağı egzaması) ve tekrarlayan ürtiker
- Arı sokması veya ilaca bağlı şüpheli alerjik reaksiyon
- Ailede astım, alerjik rinit veya gıda alerjisi bulunan riskli çocuklar
Hazırlık
- Test öncesi 5-7 gün antihistaminik ilaçların kesilmesi gerekir (hekim eşliğinde)
- Topikal kortizonlu krem veya yüksek doz oral kortizon kullanılıyorsa hekim ile süre planlaması yapılır
- Aktif egzama, geniş cilt döküntüsü veya akut viral enfeksiyon varsa test ertelenebilir
- Şüphelenilen alerjenler ve reaksiyon öyküsü detaylı olarak hekime aktarılır
- Deri prick testi genellikle 3 yaş ve üzeri çocuklarda güvenle uygulanır; daha küçük çocuklarda kan testi tercih edilebilir
İşlem nasıl yapılır
- Çocuğun ön kol iç yüzü veya sırt cildi temizlenir ve test alanları işaretlenir
- Standart alerjen damlaları (polen, ev tozu akarı, mantar, hayvan tüyü, gıdalar vb.) cilde damlatılır
- Steril bir lansetle damlanın olduğu yerde çok yüzeyel bir batma yapılır; çocuk genellikle hafif kaşıntı dışında ağrı duymaz
- 15-20 dakika beklendikten sonra kabarıklık (papül) ve kızarıklık çapı ölçülür
- Gerekli durumlarda kandan spesifik IgE düzeyleri istenir; bu yöntem deri durumu uygun olmayan veya çok küçük çocuklarda kullanılır
- Sonuçlar çocuğun klinik öyküsüyle birlikte değerlendirilir; tek başına pozitif test alerji tanısı koymaz
İşlem sonrası
- Test sonrası bölgedeki kabarıklık genellikle 1-2 saat içinde geriler
- Saptanan alerjenden kaçınma yolları, ev içi önlemler ve çevresel düzenlemeler aileye anlatılır
- Solunum yolu alerjisinde tedavi planı (burun spreyleri, antihistaminik, gerekirse aşı tedavisi) düzenlenir
- Gıda alerjisinde diyet planı için pediatrik beslenme uzmanına yönlendirme yapılabilir
- Şiddetli reaksiyon riski olan çocuklara adrenalin oto-enjektör eğitimi verilir
Riskler
- Test bölgesinde geçici kaşıntı, kızarıklık ve hafif kabarıklık (beklenen yanıt)
- Çok nadiren genel alerjik reaksiyon (anafilaksi); test daima müdahale ekipmanlarının bulunduğu uygun ortamda yapılır
- Yanlış pozitif veya yanlış negatif sonuçlar olabilir; sonuçlar mutlaka klinik tablo ile birlikte yorumlanır
- Test öncesi antihistaminik kesilmemişse sonuçlar yetersiz kalabilir
Sıkça Sorulanlar
Alerji testi kaç yaşından itibaren yapılabilir?
Deri prick testi genellikle 3 yaş ve üzeri çocuklarda uygulanır; ancak ihtiyaç halinde daha küçük yaşlarda da yapılabilir. Bebeklerde sıklıkla kandan bakılan spesifik IgE testleri tercih edilir.
Test ağrılı mı?
Lanset çok yüzeysel bir batma yapar; çoğu çocuk yalnızca hafif kaşıntı tarif eder. İğne girişi olmadığı için kan alımına göre genellikle daha rahattır.
Pozitif test çıkarsa kesin alerji var demek mi?
Hayır. Pozitif sonuç duyarlılık (sensitizasyon) gösterir; klinik şikayetlerle birlikte değerlendirilmezse fazla diyet kısıtlamasına neden olabilir. Mutlaka çocuk alerji uzmanı tarafından yorumlanmalıdır.
Antihistaminik ilaçları neden kesmek gerekiyor?
Bu ilaçlar alerjik yanıtı baskılayarak testin yalancı negatif çıkmasına yol açabilir. Genellikle 5-7 gün önce kesilmesi gerekir; nasıl kesileceğini hekim belirler.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Çocuklarda astım tedavisi
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Çocuklarda astım tedavisi — spacer ile MDI ve MART yaklaşımı temelinde uzun vadeli kontrol.
Çocuklarda beslenme danışmanlığı
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Çocuklarda beslenme danışmanlığı — persantil takibi ve obezite önleme odaklı yaş uygun beslenme planı.
Deri Prick Testi
Göğüs Hastalıkları
Deri prick testi — solunum yolu ve gıda alerjenlerine karşı duyarlılığın hızlı tespiti.
Yenidoğan taraması
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Yenidoğan tarama testi (topuk kanı) — erken tanıyla önlenebilir kalıcı hasar.
Çocuk genel muayenesi
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Çocuk genel muayenesi — yaşa özgü sağlık değerlendirmesi ve koruyucu hekimlik.
Gelişimsel değerlendirme
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Gelişimsel değerlendirme — motor, dil, bilişsel ve sosyal becerilerin standart araçlarla taranması.
İşitme taraması
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Yenidoğan işitme taraması — OAE/ABR ile bebekte erken işitme kaybı tespiti.
Büyüme ve gelişme takibi
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Büyüme ve gelişme takibi — boy, kilo, baş çevresi ve gelişim dönüm noktalarının izlenmesi.