Sindirim, hormon, bağışıklık ve metabolik parametreleri birlikte ele alan, mevcut tıbbi tedaviyle uyumlu, bilimsel temelli kişiselleştirilmiş beslenme planı.
Ne için yapılır
- Kronik yorgunluk, sindirim sorunları (şişkinlik, IBS) gibi bütüncül değerlendirme gerektiren durumlar
- Otoimmün hastalıklar (Hashimoto, romatoid artrit) — eşlik eden tıbbi tedaviyle birlikte
- İnflamatuar bağırsak hastalıkları (remisyon dönemi planlaması)
- İnsülin direnci ve metabolik sendromun beslenme yönetimi
- Adet düzensizliği, perimenopoz ve hormon dengesizliği yakınmaları
- Yiyecek hassasiyeti veya intolerans araştırması
Hazırlık
- Detaylı tıbbi öykü, mevcut tanı ve ilaç listesi
- Güncel kan tahlilleri (hemogram, tiroid paneli, açlık glukoz/insülin, lipid profili, B12, D vitamini, ferritin, CRP)
- Sindirim, uyku, stres ve enerji düzeyine ilişkin ayrıntılı not
- 3-7 günlük beslenme ve semptom günlüğü
- Hekim raporlarının diyetisyenle paylaşılması
İşlem nasıl yapılır
- Bütüncül değerlendirme: beslenme, uyku, stres, fiziksel aktivite, çevresel faktörler
- Tahliller ve klinik bulgular birlikte analiz edilir
- Akdeniz diyeti tabanlı, gerektiğinde belirli besinleri elimine eden plan oluşturulur
- İltihabı azaltıcı (anti-enflamatuar) besin örüntüsü ön planda tutulur
- Bağırsak sağlığı için lifli, fermente ve prebiyotik içeren besinler önerilir
- Plan mevcut tıbbi tedaviyi tamamlayıcı olarak yapılandırılır, asla yerine geçmez
İşlem sonrası
- İlk 4-6 hafta yakın takip ve semptom günlüğü değerlendirmesi
- Eliminasyon yapılan vakalarda kademeli yeniden tanıtma planı
- 3 ayda bir tahlil tekrarı ve plan revizyonu
- İlgili hekim (gastroenteroloji, endokrinoloji, romatoloji) ile iş birliği
- Uzun vadede sürdürülebilir bireysel beslenme örüntüsünün oluşturulması
Riskler
- Fonksiyonel tıp tek başına tıbbi tedavinin yerini almaz; mevcut tedavi sürdürülmelidir
- Bilimsel temeli sınırlı olan testler veya kapsamlı 'detoks' protokolleri önerilmez
- Aşırı eliminasyon diyetleri besin yetersizliklerine neden olabilir
- Bazı takviyeler ilaçlarla etkileşebilir; mutlaka hekim onayı ile kullanılmalıdır
- Sonuçlar kişiseldir ve kanıt düzeyleri farklı müdahaleler için farklılık gösterir
Sıkça Sorulanlar
Fonksiyonel tıp ile geleneksel tıp arasındaki fark nedir?
Geleneksel tıp tanı ve tedaviye odaklanır. Fonksiyonel yaklaşım ise bireysel risk faktörlerini, yaşam tarzını ve beslenmeyi bütüncül ele alır. Bu yaklaşım geleneksel tıbbı tamamlayıcıdır, yerine geçmez.
'Detoks' diyetleri öneriyor musunuz?
Hayır. Vücudun karaciğer ve böbrekler aracılığıyla doğal detoksifikasyon sistemi vardır. Kanıt temelli olmayan kapsamlı 'detoks' protokolleri zararlı olabilir. Lifli, sebze-meyve ağırlıklı dengeli beslenme bu süreci destekler.
Gıda hassasiyet testleri (IgG paneli) güvenilir mi?
IgG bazlı geniş gıda panellerinin klinik değerini destekleyen yeterli kanıt yoktur ve büyük dernekler önermemektedir. Şüpheli besinler, hekim eşliğinde kontrollü eliminasyon-yeniden tanıtma protokolüyle değerlendirilir.
İlaçlarımı bırakmalı mıyım?
Hayır. Beslenme planı mevcut tıbbi tedavinin yerine geçmez. İlaç değişiklikleri yalnızca tedavinizi yöneten hekim tarafından yapılabilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Büyüme Gelişme Çağında Beslenme
Beslenme ve Diyetetik
Bebeklik, çocukluk ve ergenlik dönemlerinde sağlıklı büyümeye yönelik beslenme danışmanlığı.
Polikistik Over Sendromun Beslenme Tedavisi
Beslenme ve Diyetetik
PCOS'da insülin direncini azaltmaya yönelik bireyselleştirilmiş tıbbi beslenme tedavisi.
Kilo Alma / Ağırlık Kazanımı
Beslenme ve Diyetetik
Düşük kilolu bireylerde sağlıklı ve sürdürülebilir ağırlık kazanımı için beslenme planlaması.
İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
İnflamatuar Bağırsak Hastalıklarında Beslenme — Crohn ve ülseratif kolitte aktif/remisyon dönemi planı.
İrritabl Bağırsak Sendromu Hastalıkları Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
İrritabl Bağırsak Sendromu Beslenme Tedavisi — FODMAP eliminasyon ve kişiye özel diyet planlaması.
Çocukluk Çağı Obezite Hastalıkları Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Çocukluk Çağı Obezitesi Diyet Danışmanlığı — aile odaklı yaşam tarzı ve beslenme planı ile sağlıklı büyüme.
Eliminasyon Diyeti
Beslenme ve Diyetetik
Eliminasyon Diyeti — gıda intoleransı ve duyarlılık nedenlerinin tespitine yönelik tıbbi gözetimli beslenme programı.
Lipodemde Beslenme Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Lipödem Beslenme Danışmanlığı — anti-inflamatuvar RAD diyet temelli destekleyici beslenme programı.