Akciğerle göğüs duvarı arasında biriken sıvı (plevral efüzyon) veya havanın (pnömotoraks) lokal anestezi altında yerleştirilen ince bir kateterle boşaltıldığı işlem.
Ne için yapılır
- Spontan veya travmatik pnömotoraks (akciğer dış tabakasında hava birikimi)
- Tansiyon pnömotoraksı sonrası kalıcı drenaj ihtiyacı
- Plevral efüzyon: kalp yetmezliği, pnömoni komplikasyonu (parapnömonik efüzyon, ampiyem)
- Malign plevral efüzyon (akciğer, meme veya başka organ kanserine bağlı)
- Hemotoraks (göğüs travması veya cerrahi sonrası kanama)
- Şilotoraks (lenfatik sıvı birikimi)
- Tekrarlayıcı malign efüzyonlarda uzun süreli tünelize plevra kateteri yerleştirilmesi
Hazırlık
- Aydınlatılmış onam alınması ve işlem hakkında bilgilendirme
- Tam kan sayımı, koagülasyon testleri (INR, PT) ve kan grubu
- Akciğer grafisi, gerekirse toraks ultrasonu ve bilgisayarlı tomografi
- Antikoagülan veya antiagregan ilaç kullanımının değerlendirilmesi ve gerekirse hekim onayı ile kesilmesi
- İşlem öncesi damar yolu açılması, vital bulguların izlenmesi
İşlem nasıl yapılır
- Hasta oturur veya yarı yatar pozisyonda yerleştirilir; gerekirse ultrason ile sıvı veya hava lokalizasyonu işaretlenir
- Cilt sterilize edilir, steril örtü ile kapatılır
- Genellikle midaksiller hat üzerinde 4-5. interkostal aralıkta lokal anestezi (lidokain) uygulanır
- Küçük bir kesi yapılır; künt diseksiyonla plevra boşluğuna ulaşılır ve uygun çapta kateter yerleştirilerek dikişle sabitlenir
- Kateter ucu su altı drenaj sistemine veya tek yönlü valfli torbaya bağlanır; sürekli izlemde drenaj miktarı ve hava kaçağı takip edilir
- İşlem sonrası kontrol akciğer grafisi ile kateter pozisyonu ve drenaj etkinliği doğrulanır
İşlem sonrası
- İlk 24 saat sık vital bulgu, ağrı, oksijen satürasyonu ve drenaj hacmi takibi
- Günlük akciğer grafisi veya klinik gerekliliğe göre görüntüleme
- Hava kaçağı kesildiğinde ve drenaj minimum düzeye düştüğünde kateter çekilir; sıkı dikiş ile kapatılır
- Çıkış sonrası nefes darlığı, ateş, kanama veya yara akıntısı durumunda acil başvuru önerilir
- Tünelize uzun süreli kateter taşıyan hastalara evde bakım, hijyen ve drenaj eğitimi verilir
Riskler
- Kanama, lokal hematom ve interkostal damar yaralanması
- Akciğer, kalp veya karın içi organlarda nadir yaralanma
- Enfeksiyon (yara, ampiyem) ve kateter çevresinde apse
- Yeniden genişleme akciğer ödemi (büyük efüzyonun hızlı boşaltılmasında)
- Kateter tıkanması, yerinden çıkması veya cilt altı amfizem
Sıkça Sorulanlar
İşlem sırasında çok ağrılı olur mu?
Cilt ve kaslar lokal anestezi ile uyuşturulduğu için temel duyu basınç ve gerginliktir. Plevra zarına ulaşıldığında kısa süreli baskı hissedilebilir; gerekirse hafif sakinleştirici uygulanır.
Kateter ne kadar süre takılı kalır?
Endikasyona göre değişir. Pnömotoraksta hava kaçağı ve akciğerin tam genişlemesinden sonra (genellikle 2-7 gün) çıkarılır. Tekrarlayan malign efüzyonlarda tünelize kateter haftalar-aylar boyunca kullanılabilir.
Kateter çıkarıldıktan sonra hayatım nasıl etkilenir?
Çoğu hasta kısa sürede normal aktivitesine döner. Yara dikişi 7-10 gün içinde alınır. Ağır eforlu sporlar ve dalış için hekim onayı gerekir.
Kateter takılıyken duş alabilir miyim?
Su geçirmez örtü ile koruma altında kısa duşa izin verilebilir. Ancak banyo ve havuz tarzı suya tam batma enfeksiyon riski nedeniyle önerilmez. Ayrıntılar hekiminizin önerisine göre belirlenir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Plevral ponksiyon
Göğüs Hastalıkları
Plevral ponksiyon (torasentez) — akciğer zarındaki sıvının iğne ile boşaltılması ve incelenmesi.
Akciğer CA Tanı, Takip
Göğüs Hastalıkları
Akciğer kanseri tanı süreci ve onkolojik takip — radyolojik, patolojik ve moleküler değerlendirme.
Göğüs tüpü takılması
Acil Sağlık Hizmetleri
Göğüs tüpü (tüp torakostomi) — pnömotoraks ve hemotoraksta plevral boşluğun drenajı.
Polisomografi
Göğüs Hastalıkları
Polisomnografi — uyku sırasında solunum, kalp ritmi ve beyin aktivitesinin izlendiği uyku testi.
Bronkoskopi
Göğüs Hastalıkları
İnce kameralı cihazla solunum yollarının doğrudan görüntülenmesi ve örnek alınması.
Sigara bırakma programı
Göğüs Hastalıkları
Sigara bırakma programı — davranışsal destek ve farmakolojik tedavi ile bireysel bırakma planı.
Akciğer kanseri taraması
Göğüs Hastalıkları
Akciğer kanseri taraması — yüksek riskli bireylerde düşük doz BT ile erken tanı programı.
Parasentez ile Asit Boşaltılması
Göğüs Hastalıkları
Parasentez ile asit boşaltılması — karın boşluğunda biriken sıvının terapötik drenajı.