Akut ya da uzun süreli ateş şikayeti olan hastalarda enfeksiyon, otoimmün ve diğer nedenleri ayırt etmek için yapılan ayrıntılı klinik ve laboratuvar değerlendirme.
Ne için yapılır
- Ani başlayan yüksek ateşle birlikte halsizlik, baş ağrısı, kas ağrısı şikayetleri
- Tekrarlayan veya uzayan ateş atakları
- Klasik tanıma uyan FUO (38.3°C üzeri ≥3 hafta süren, hastane veya 3 poliklinik vizitesinde nedeni bulunamayan ateş)
- Ateşle birlikte kilo kaybı, gece terlemesi veya lenf bezi büyümesi
- Yurt dışı seyahat veya hayvan teması sonrası gelişen ateş
- Romatolojik veya hematolojik hastalık şüphesi olan ateşli hastalar
- İmmün sistemi baskılanmış (kemoterapi, transplant, HIV) hastalarda ateş
Hazırlık
- Ateşin başlangıç tarihi, paterni ve ölçüm değerlerinin günlük olarak not edilmesi
- Eşlik eden belirtilerin (öksürük, ishal, idrar yakınması, döküntü, eklem ağrısı) listelenmesi
- Mevcut ilaçlar, son kullanılan antibiyotikler ve aşı durumunun bildirilmesi
- Son seyahat, hayvan teması, mesleki maruziyet ve cinsel temas öyküsünün hazırlanması
İşlem nasıl yapılır
- Detaylı öykü, kapsamlı fizik muayene ve hayati bulguların izlemi
- Tam kan sayımı, periferik yayma, CRP, sedimentasyon, prokalsitonin, idrar tetkiki
- Karaciğer, böbrek fonksiyon testleri, LDH ve gerekli ek biyokimya testleri
- Kan kültürleri, idrar kültürü, gerekli durumlarda boğaz veya yara kültürü
- Akciğer grafisi ve endikasyona göre toraks-batın ultrason veya tomografi
- Şüpheli durumlarda otoimmün, tüberküloz ve viral seroloji ile ileri tetkikler
İşlem sonrası
- İlk başvuruyu izleyen 24-72 saatte klinik durum ve ateş paterninin yeniden değerlendirilmesi
- Tetkik sonuçlarına göre tedavinin yönlendirilmesi veya gözlem altında izlem
- Ateş düzelmiyorsa veya yeni belirti çıkıyorsa ileri konsültasyonlar (enfeksiyon, romatoloji, hematoloji)
- Bazı durumlarda yatarak izlem ve geniş kapsamlı görüntüleme
- Tanı konulduktan sonra altta yatan hastalığın tedavi protokolüyle takip
Riskler
- Tanı süreci uzadığında belirsizliğe bağlı kaygı ve yaşam kalitesinde düşüş
- Tetkikler ve görüntülemelerle ilgili düşük dozda radyasyon veya kontrast riski
- Kontrolsüz antipiretik (ateş düşürücü) kullanımıyla altta yatan hastalığın maskelenmesi
- Empirik antibiyotik kullanımına bağlı yan etkiler ve direnç gelişimi olasılığı
- Nadir durumlarda ileri tetkik veya biyopsi gerektiren süreçler
Sıkça Sorulanlar
Ne kadar süren ateş 'uzun süreli' kabul edilir?
Klasik tanım olarak 38.3°C üzeri, 3 haftadan uzun süren ve uygun başlangıç tetkiklerine rağmen nedeni belirlenemeyen ateş, 'sebebi bilinmeyen ateş' (FUO) olarak değerlendirilir.
Ateş kaç dereceden itibaren önemlidir?
Erişkinde koltuk altı 37.5°C, ağız içi 37.8°C ve rektal 38°C üzerindeki değerler ateş olarak kabul edilir; ancak süresi, paterni ve eşlik eden belirtiler değerlendirme için belirleyicidir.
Ateş düşürücü kullanmak tanıyı zorlaştırır mı?
Hekim önerisiyle uygun aralıklarla kullanılan ateş düşürücüler tanıyı engellemez; ancak değerlendirme öncesi sürekli ve düzensiz kullanım ateş paternini gizleyebilir.
Hangi ateşli durumlar acil değerlendirme gerektirir?
39.5°C üzeri ateş, bilinç bulanıklığı, ense sertliği, nefes darlığı, döküntü, ciddi karın ağrısı, hipotansiyon veya bağışıklığı baskılanmış hastalarda ateş ivedi değerlendirme gerektirir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Otoimmün hastalık takibi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Otoimmün hastalıklar — ANA, anti-CCP gibi belirteçlerle tanı ve uzun dönem izlem.
Genel dahiliye muayenesi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Genel dahiliye muayenesi — yetişkinlerde sistemik hastalıkların tanı, takip ve yönlendirmesi.
Anemi tanı ve tedavisi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Anemi tanı ve tedavisi — kansızlık nedenlerinin araştırılması ve uygun tedavinin planlanması.
Astım ve alerji değerlendirmesi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Astım ve alerji değerlendirmesi — tetikleyicilerin saptanması, solunum testi ve tedavi planlaması.
Böbrek hastalıkları değerlendirmesi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Böbrek hastalıkları değerlendirmesi — kreatinin, eGFR ve idrar tahliliyle erken tanı odaklı tarama ve izlem.
Yatarak tedavi ve gözlem
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Yatarak tedavi ve gözlem — yakın izlem gerektiren dahiliye hastalıklarında planlı servis yatışı ve tedavi yönetimi.
Geriatrik hasta değerlendirmesi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Geriatrik hasta değerlendirmesi — 65 yaş ve üzeri bireylerde fiziksel, bilişsel ve sosyal sağlığın bütüncül incelenmesi.
Üst GIS endoskopisi
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
Üst GIS endoskopisi (gastroskopi) — yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının görüntülenmesi.