Çölyak hastalığında ince bağırsak iyileşmesini desteklemek için ömür boyu glütensiz beslenmenin doğru uygulanması ve gizli glüten kaynaklarının tanınması üzerine yapılandırılmış danışmanlık.
Ne için yapılır
- Biyopsi veya serolojik testlerle çölyak hastalığı tanısı konmuş bireyler
- Dermatitis herpetiformis (deri tutulumu) tanılı hastalar
- Glüten duyarlılığı saptanan ve tıbbi tedavisi belirlenmiş kişiler
- Çölyak nedeniyle malabsorpsiyona bağlı kilo kaybı veya anemi gelişen hastalar
- Yeni tanı almış çocuk ve erişkinlerde aile eğitimi gereksinimi
- Glütensiz diyete rağmen şikayetleri devam eden olgularda kontaminasyon değerlendirmesi
Hazırlık
- Çölyak tanısı için yapılmış serolojik test ve biyopsi sonuçlarını yanınızda bulundurun
- Demir, B12, folat, D vitamini ve kalsiyum düzeyleri kontrol edilir
- Mevcut beslenme alışkanlıklarınızı ayrıntılı not alın
- Eve ve mutfağınıza dair fotoğraf veya liste hazırlamak yararlı olabilir
İşlem nasıl yapılır
- Detaylı tıbbi öykü ve beslenme değerlendirmesi yapılır
- Glüten içeren ve içermeyen tahıllar açık şekilde anlatılır
- Etiket okuma, gizli glüten ve çapraz bulaş riskleri öğretilir
- Mutfak organizasyonu ve ev dışında yeme stratejileri planlanır
- Eksik vitamin ve mineraller için takviye ihtiyacı belirlenir
- Bireye özgü, dengeli ve kalıcı bir glütensiz menü oluşturulur
İşlem sonrası
- İlk 3-6 ayda tanıya bağlı kontroller daha sık planlanır
- Antikor testleri ile diyet uyumunun seyri takip edilir
- Kemik sağlığı için kalsiyum ve D vitamini değerlendirilir
- Çocuklarda büyüme ve gelişme parametreleri izlenir
- Yıllık beslenme yenileme ve eğitim görüşmesi yapılır
Riskler
- Yetersiz planlanan glütensiz diyetlerde lif eksikliği görülebilir
- Hazır glütensiz ürünlerin aşırı tüketimi şeker ve yağ alımını artırabilir
- Demir, folat ve B vitaminlerinde eksiklik gelişebilir
- Çapraz bulaş engellenmezse şikayetler ve mukozal hasar devam edebilir
- Sosyal yeme ortamlarında uyum sıkıntısı yaşanabilir
Sıkça Sorulanlar
Çok az glüten yesem zarar olur mu?
Evet. Çölyakta minik miktarlardaki glüten bile bağırsak hasarına yol açabilir. Diyet ömür boyu ve tam uygulanmalıdır.
Yulaf tüketebilir miyim?
Sertifikalı glütensiz yulaf çoğu hasta tarafından tolere edilir. Ancak bazı kişilerde reaksiyon olabileceğinden uzman gözetiminde başlanır.
Glütensiz ürünler her zaman sağlıklı mı?
Hayır. Endüstriyel glütensiz ürünler şeker, yağ ve katkı yönünden zengin olabilir. Doğal gıda temelli plan önceliklidir.
Tanı sonrası ne kadar sürede iyileşirim?
Şikayetler genellikle haftalar içinde azalır; bağırsak mukozasının iyileşmesi aylar sürebilir. Düzenli kontrolle takip edilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
İnflamatuar Bağırsak Hastalıklarında Beslenme — Crohn ve ülseratif kolitte aktif/remisyon dönemi planı.
İrritabl Bağırsak Sendromu Hastalıkları Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
İrritabl Bağırsak Sendromu Beslenme Tedavisi — FODMAP eliminasyon ve kişiye özel diyet planlaması.
Büyüme Gelişme Çağında Beslenme
Beslenme ve Diyetetik
Bebeklik, çocukluk ve ergenlik dönemlerinde sağlıklı büyümeye yönelik beslenme danışmanlığı.
Bariatrik Cerrahi Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Bariatrik Cerrahi Diyet Danışmanlığı — obezite ameliyatı öncesi ve sonrası aşamalı beslenme planı.
Laktasyon Hastalıkları Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Laktasyon (Emziren Anne) Beslenme Danışmanlığı — Süt verimi ve anne sağlığı için dengeli plan.
Gebelik beslenme danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Gebelik beslenme danışmanlığı — anne ve bebek sağlığı için trimestere özel beslenme planlaması.
Biyoelektrik impedans analizi
Beslenme ve Diyetetik
Biyoelektrik impedans analizi (BİA) — vücut yağ, kas ve su oranlarının ölçümü.
Polikistik Over Sendromun Beslenme Tedavisi
Beslenme ve Diyetetik
PCOS'da insülin direncini azaltmaya yönelik bireyselleştirilmiş tıbbi beslenme tedavisi.