Serum demir, total demir bağlama kapasitesi (TDBK) ve transferrin satürasyonunu içeren panel; demir eksikliği ve aşırı yüklenmesinin değerlendirilmesinde kullanılır.
Ne için yapılır
- Halsizlik, çabuk yorulma ve solukluk gibi anemi belirtileri
- Tam kan sayımında düşük hemoglobin veya düşük MCV saptanması
- Demir eksikliği anemisi tanı ve takibi
- Kronik kanama (gastrointestinal, jinekolojik) araştırılması
- Hemokromatoz (demir yüklenmesi) şüphesi
- Kronik hastalık anemisi ile demir eksikliği anemisinin ayrımı
- Gebelik döneminde demir profili değerlendirmesi
Hazırlık
- Genellikle 8-10 saat açlık önerilir; sabah erken kan alımı tercih edilir
- Demir takviyeleri test öncesi hekim önerisi ile birkaç gün kesilebilir
- Kullanılan ilaçlar ve vitaminler hekime bildirilmelidir
- Yakın zamanda kan transfüzyonu yapıldıysa bildirilmelidir
- Akut enfeksiyon veya inflamasyon sonucu etkileyebilir
İşlem nasıl yapılır
- Koldan venöz kan örneği alınır (genellikle 3-5 mL)
- Kan biyokimya tüpüne aktarılır
- Otomatik analizörde serum demir, total demir bağlama kapasitesi (TDBK) ve transferrin düzeyleri ölçülür
- Transferrin satürasyonu (% TS) hesaplanır: serum demir / TDBK × 100
- Sonuçlar standart birimlerde (μg/dL ve %) raporlanır
İşlem sonrası
- Sonuçlar aynı gün içinde hazır olur
- Demir eksikliği saptandığında genellikle ferritin ile birlikte değerlendirilir
- Tedavi başlanırsa hekim 1-3 ay sonra kontrol testi isteyebilir
- Kan alma yerinde geçici hassasiyet kendiliğinden geçer
Riskler
- Kan alma bölgesinde ağrı veya morluk (geçici)
- Nadir küçük hematom
- Vazovagal reaksiyon (baş dönmesi, bayılma hissi; nadir)
- Çok nadiren iğne yerinde lokal enfeksiyon
Sıkça Sorulanlar
Transferrin satürasyonu ne anlama gelir?
Demirin taşıyıcı protein olan transferrine ne oranda bağlandığını gösterir. %20 altı genellikle demir eksikliği lehine, %50 üzeri ise demir yüklenmesi açısından dikkat çekici kabul edilir.
Test öncesi demir hapı kullanmaya devam edebilir miyim?
Demir takviyeleri serum demir düzeyini geçici olarak yükseltebileceğinden test öncesi en az 24 saat veya hekiminizin önerdiği süre kadar ara verilmesi önerilir.
Sonucumda demir düşük, TDBK yüksek; ne anlama gelir?
Bu kombinasyon klasik demir eksikliği anemisi paterniyle uyumludur. Kesin tanı için ferritin testi ile birlikte değerlendirilmesi yararlıdır.
Sadece demir tahlili demir eksikliği için yeterli mi?
Tek başına yeterli değildir. Demir eksikliği anemisinin değerlendirilmesinde ferritin, transferrin satürasyonu ve tam kan sayımı birlikte yorumlanır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Ferritin
Tıbbi Biyokimya
Ferritin testi — vücudun demir depolarını yansıtan, demir eksikliğinin en duyarlı göstergelerinden biri.
Tam kan sayımı
Tıbbi Biyokimya
Hemogram (CBC) — kan hücrelerinin sayı ve oranlarını ölçen temel tarama tahlili.
Gaitada gizli kan testi
Tıbbi Biyokimya
Gaitada gizli kan testi (FOBT/FIT) — kolorektal kanser taraması ve sindirim sistemi kanama tespiti.
Anemi tanı ve tedavisi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Anemi tanı ve tedavisi — kansızlık nedenlerinin araştırılması ve uygun tedavinin planlanması.
Açlık kan şekeri
Tıbbi Biyokimya
Açlık glukoz testi — diyabet taraması ve kan şekeri kontrolünde temel tahlil.
HbA1c
Tıbbi Biyokimya
HbA1c — son 2-3 ayın ortalama kan şekerini gösteren glikolize hemoglobin testi.
Lipid profili
Tıbbi Biyokimya
Lipid profili — total kolesterol, HDL, LDL ve trigliserit ölçümü ile kardiyovasküler risk değerlendirmesi.
İdrar kültürü
Tıbbi Biyokimya
İdrar kültürü — idrarda üreyen bakterinin tanımlanması ve antibiyotik duyarlılığının belirlenmesi.