Safra kesesinde taş, iltihap veya polip nedeniyle uygulanan, kesenin tümüyle çıkarıldığı genel cerrahi işlem. Çoğunlukla laparoskopik (kapalı) yöntemle yapılır.
Ne için yapılır
- Semptomatik safra kesesi taşları (kolelitiazis): tekrarlayan karın ağrısı, hazımsızlık, bulantı
- Akut veya kronik kolesistit (safra kesesi iltihabı)
- Safra kesesi polipleri (özellikle 10 mm üzeri veya hızlı büyüyenler)
- Safra taşına bağlı pankreatit (safra taşı pankreatiti) sonrası
- Koledok (safra yolu) taşına eşlik eden safra kesesi taşı
- Porselen safra kesesi (kalsifiye duvar) — kanser riski nedeniyle
- Biliyer diskinezi (safra kesesi fonksiyon bozukluğu) seçilmiş olgularda
Hazırlık
- İşlemden 8 saat önce yeme-içme kesilir (gece yarısından sonra aç kalınır)
- Kan sulandırıcı ilaçlar (aspirin, warfarin, yeni nesil antikoagülanlar) hekim onayı ile düzenlenir
- Kan tahlilleri, EKG, batın ultrasonografisi; gerekirse MRCP istenir
- Anestezi konsültasyonu yapılır; kronik hastalıklar gözden geçirilir
- İşlem öncesi karın bölgesi temizlenir; emboli profilaksisi planlanır
İşlem nasıl yapılır
- Hastaya genel anestezi uygulanır; vital bulgular sürekli izlenir
- Laparoskopik yöntemde göbek çevresinden ve karın üst kısmından küçük (5-10 mm) kesiler yapılır
- Karın boşluğu karbondioksit gazı ile şişirilerek görüş alanı oluşturulur
- Kamera ve ince cerrahi aletlerle safra kesesi karaciğerden ayrılır, sistik kanal ve arter klipslenip kesilir
- Safra kesesi göbek deliğinden çıkarılır; kanama kontrolü yapılır, gerektiğinde dren konulur
- Açık ameliyatta sağ üst karında 10-15 cm’lik kesi ile aynı adımlar uygulanır
İşlem sonrası
- Laparoskopik ameliyat sonrası genellikle aynı gün veya ertesi gün taburculuk
- İlk 24-48 saat sıvı ve hafif gıda; sonrasında kademeli normal beslenmeye geçiş
- 1-2 hafta ağır kaldırma ve zorlayıcı egzersizden kaçınılır; yürüyüş erken dönemde önerilir
- Yara bakımı, dikiş alımı veya emilebilen sütür kontrolü için 7-10. günde poliklinik
- Yağlı yemek sonrası geçici hazımsızlık olabilir; çoğu hastada zamanla düzelir
Riskler
- Kanama, hematom veya yara yeri enfeksiyonu
- Safra yolu yaralanması (nadir, yaklaşık binde 1-3 oranında bildirilir)
- Safra kaçağı; bağırsak, damar veya komşu organ yaralanması (nadir)
- Açık ameliyata geçiş gerekliliği (yapışıklık, anatomik zorluk veya kanama nedeniyle)
- Anestezi reaksiyonları, derin ven trombozu / pulmoner emboli (nadir)
Sıkça Sorulanlar
Safra kesem alındığında sindirimim bozulur mu?
Karaciğer safra üretmeye devam eder; safra ince bağırsağa doğrudan akar. Çoğu kişi normal beslenmeye döner; az sayıda kişide ilk haftalarda yağlı yemeklerde geçici şişkinlik veya ishal görülebilir.
Laparoskopik mi açık ameliyat mı tercih edilir?
Günümüzde laparoskopik yöntem standarttır; daha az ağrı, daha kısa hastane kalışı ve hızlı iyileşme sağlar. Yapışıklık, ileri iltihap veya komplikasyon durumunda açık ameliyata geçilebilir.
İşe ne zaman dönebilirim?
Masa başı işlerde genellikle 1 hafta içinde, ağır fiziksel iş yapanlarda 2-3 hafta içinde dönüş mümkündür. Kesin süre cerrahi yönteme ve iyileşme hızına göre değişir.
Ameliyattan sonra özel diyet uygulamam gerekir mi?
İlk haftalarda yağlı, kızartma ve baharatlı yiyecekler azaltılır. Sonrasında dengeli ve normal beslenmeye geçilir; kalıcı bir diyet zorunluluğu çoğu kişide gerekmez.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Laparoskopik cerrahi
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Laparoskopik cerrahi — kapalı yöntemle, küçük kesilerle yapılan minimal invaziv genel cerrahi işlemler.
Apendektomi
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Apendektomi (apandisit ameliyatı) — iltihaplı apendiksin cerrahi olarak çıkarılması.
Splenektomi
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Splenektomi (dalak ameliyatı) — hematolojik ve travmatik durumlarda dalağın çıkarılması işlemi.
Abdominoplasti
Cerrahi Poliklinik (Plastik)
Abdominoplasti — karın duvarı kas-fasya gevşekliği ve fazla deri/skar düzeltme cerrahisi.
Liposuction
Cerrahi Poliklinik (Plastik)
Liposuction — yerel yağ birikimlerinin kanül yardımı ile cerrahi olarak uzaklaştırılması.
İnguinal herni onarımı
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
İnguinal herni onarımı — kasık fıtığının yama veya doku tamiri ile cerrahi onarımı.
Umbilikal herni onarımı
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Umbilikal herni onarımı — göbek fıtığının cerrahi olarak tamir edilmesi.
İnsizyonel herni onarımı
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
İnsizyonel herni onarımı — eski ameliyat kesisi üzerinde gelişen karın duvarı fıtığının tamiri.