Esnek bir endoskop ile makattan girilerek kalın bağırsağın tamamı ve ince bağırsağın son kısmının görüntülendiği, polip ve kanser taramasında altın standart işlem.
Ne için yapılır
- 50 yaş ve üzeri bireylerde kolorektal kanser taraması
- Ailede kolon kanseri veya polip öyküsü olanlarda erken yaşta tarama
- Dışkıda gizli/açık kan, demir eksikliği anemisi araştırması
- Bağırsak alışkanlıklarında kalıcı değişiklik, kronik ishal/kabızlık
- Açıklanamayan karın ağrısı ve kilo kaybı
- İltihabi bağırsak hastalığı (ülseratif kolit, Crohn) tanısı ve takibi
- Daha önce saptanan polip veya kanser sonrası takip
Hazırlık
- İşlemden 2 gün önce başlayarak lifsiz, posasız diyet (kırmızı et, çiğ sebze, meyve, tahıl, susam, kuruyemiş kısıtlanır)
- İşlem öncesi gün berrak sıvı diyeti (su, açık çay, et suyu, şekerli içecekler)
- Hekim önerisine göre PEG (polietilen glikol) veya benzeri bağırsak temizleyici sıvının bölünmüş dozda içilmesi
- Demir, kan sulandırıcı ve bazı diyabet ilaçları için doktor onayı ile düzenleme
- İşlem günü en az 6 saat aç olunması ve refakatçi ile gelinmesi
İşlem nasıl yapılır
- Damar yolu açılır, hayati bulgular sürekli izlenir
- Damar yolundan sedasyon (uyutucu ilaç) uygulanır
- Hasta sol yanına yatırılır, kolonoskop makattan ilerletilir
- Hava veya CO2 verilerek bağırsak şişirilir; kalın bağırsağın tamamı ve son ince bağırsak incelenir
- Saptanan polipler aynı seansta çıkarılır (polipektomi); şüpheli alanlardan biyopsi alınır
- İşlem genelde 20-45 dakika sürer; tüm bulgular fotoğraflanır
İşlem sonrası
- Sedasyon nedeniyle 30-60 dakika gözlem altında dinlenilir
- İşlem sonrası birkaç saat hafif şişkinlik ve gaz olabilir; yürüyüşle rahatlar
- Aynı gün araç kullanılmaz, önemli karar verilmez
- Polip alındıysa 1-3 gün ağır kaldırma ve aspirin/kan sulandırıcı kısıtlanabilir
- Patoloji sonucuna göre takip aralığı planlanır (3-10 yıl arasında değişir)
Riskler
- Sedasyona bağlı solunum baskılanması ve tansiyon dalgalanması (nadir)
- Bağırsak duvarında perforasyon (delinme) — yaklaşık binde 1, polipektomi sonrası biraz daha yüksek
- Polipektomi alanında kanama (genelde kendi kendine veya endoskopik olarak durdurulur)
- Kardiyopulmoner olaylar (özellikle ileri yaş ve ek hastalığı olanlarda)
- İşlemden sonra geçici karın ağrısı ve şişkinlik
Sıkça Sorulanlar
İşlem ağrılı mı?
İşlem sedasyon altında yapılır; çoğu hasta uykuda olduğu için ağrı hissetmez ve işlemi hatırlamaz. Sonrasında hafif gaz şişkinliği olabilir.
Bağırsak temizliğini iyi yapamazsam ne olur?
Yetersiz temizlik, polip ve lezyonların gözden kaçmasına neden olur. Bu durumda işlem yarım kalabilir veya yakın zamanda tekrar gerekebilir. Yönergelere tam uyum çok önemlidir.
Ne sıklıkla yapılmalı?
Risk grubuna göre değişir. 50 yaş ve üzeri ortalama riskli bireylerde sonuç normalse 10 yıl aralıkla; polip veya aile öyküsü olanlarda hekim önerisine göre 3-5 yıl aralıkla planlanır.
İşlem sonrası ne zaman normal beslenmeye dönebilirim?
Genelde 2-3 saat sonra önce su ve hafif gıdalarla başlanır; aynı gün akşam çoğu hasta normal beslenmeye dönebilir. Polipektomi yapıldıysa hekim önerilerine uyulur.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Endoskopik polipektomi
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
Endoskopik polipektomi — bağırsak ve mide poliplerinin endoskopik olarak çıkarılması.
İnflamatuar barsak hastalığı tedavisi
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
İBH tedavisi — Crohn hastalığı ve ülseratif kolitte alevlenme kontrolü ve uzun süreli remisyon için bireyselleştirilmiş tedavi.
Kolorektal cerrahi
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Kolorektal cerrahi — kolon ve rektum hastalıklarında laparoskopik ve açık tedavi seçenekleri.
İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
İnflamatuar Bağırsak Hastalıklarında Beslenme — Crohn ve ülseratif kolitte aktif/remisyon dönemi planı.
Endoskopik biyopsi
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
Endoskopik biyopsi — yemek borusu, mide ve bağırsaklardan tanısal doku örnekleme.
Genel dahiliye muayenesi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Genel dahiliye muayenesi — yetişkinlerde sistemik hastalıkların tanı, takip ve yönlendirmesi.
Anemi tanı ve tedavisi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Anemi tanı ve tedavisi — kansızlık nedenlerinin araştırılması ve uygun tedavinin planlanması.
Astım ve alerji değerlendirmesi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Astım ve alerji değerlendirmesi — tetikleyicilerin saptanması, solunum testi ve tedavi planlaması.