Tıkalı veya daralmış koroner damarın kateter yoluyla açılarak ilaç salgılayan stent yerleştirildiği girişimsel kardiyoloji uygulaması.
Ne için yapılır
- Akut kalp krizi (ST yükselmeli ve yükselmesiz miyokard infarktüsü)
- Kararsız anjina (unstable angina) tablosu
- İlaç tedavisine yanıt vermeyen kararlı anjina
- Anjiyografide hemodinamik olarak anlamlı koroner darlık (FFR ≤ 0.80)
- Çoklu damar hastalığında uygun lezyonlar (kalp ekibi kararı ile)
- By-pass greftinde tıkanıklık veya daralma
Hazırlık
- İşlemden 6-8 saat önce yememe ve içmeme
- İkili antiplatelet (aspirin + klopidogrel/tikagrelor/prasugrel) yükleme dozu uygulanır
- Böbrek fonksiyonu, kan sayımı ve pıhtılaşma testleri
- Kullanılan ilaçların (özellikle metformin ve kan sulandırıcılar) hekim ile gözden geçirilmesi
- Kontrast madde ve ilaç alerjilerinin bildirilmesi
İşlem nasıl yapılır
- Bilek veya kasık damarından kateter girişi yapılır; lokal anestezi uygulanır
- Floroskopi eşliğinde rehber tel daralma bölgesine ilerletilir
- Daralan damar önce balon ile genişletilir (balon anjiyoplasti)
- İlaç salgılayan stent (drug-eluting stent, DES) lezyon bölgesine yerleştirilir
- Yüksek basınçlı balon ile stent damar duvarına oturtulur; gerekirse görüntüleme (IVUS/OCT) ile kontrol edilir
- Sonuç anjiyografi ile değerlendirilir; kateter çıkarılarak girişim bölgesi kapatılır
İşlem sonrası
- 1-2 gün hastanede gözlem; akut kalp krizi sonrası daha uzun yatış olabilir
- İkili antiplatelet tedavi (DAPT) kılavuzlara göre genellikle 6-12 ay sürdürülür; sonrasında tek antiplatelet ile devam
- Statin, beta-bloker ve gerektiğinde ACE inhibitörü ile sekonder koruma
- Sigara bırakma, kilo kontrolü, akdeniz tipi beslenme ve düzenli egzersiz
- İlk ay, 3. ay ve sonrasında düzenli kardiyoloji kontrolü
Riskler
- Stent içi tromboz (özellikle DAPT erken kesilirse) ve restenoz
- Girişim bölgesinde kanama, hematom veya damar yaralanması
- Kontrast maddeye bağlı böbrek fonksiyon bozukluğu veya alerji
- İşlem sırasında ritim bozukluğu, koroner diseksiyon veya nadiren kalp krizi/inme
- Radyasyon maruziyeti
Sıkça Sorulanlar
Stent ömür boyu damarda kalır mı?
Evet, stent damarda kalıcı olarak kalır. Modern ilaç salgılayan stentler restenoz riskini önemli ölçüde azaltır.
İkili kan sulandırıcı tedaviyi neden kullanmam gerekiyor?
Stent içinde pıhtı oluşmasını önlemek için aspirin ile birlikte ikinci bir antiplatelet ilaç (genellikle 6-12 ay) kullanılır. Hekim onayı olmadan kesilmemelidir.
İşlemden sonra ne zaman çalışmaya dönebilirim?
Planlı işlem sonrası 3-7 gün, kalp krizi sonrası ise duruma göre 2-6 hafta arasında değişebilir.
Stent takıldıktan sonra spor yapabilir miyim?
Hekim onayı ile kademeli kardiyak rehabilitasyon programı önerilir; düzenli aerobik egzersiz uzun dönem kalp sağlığını destekler.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Koroner anjiyografi
Kardiyoloji
Koroner anjiyografi — kalp damarlarının kateter ile görüntülenmesi ve değerlendirilmesi.
Kalp yetmezliği takibi
Kardiyoloji
Kalp yetmezliği takibi — kılavuza dayalı ilaç tedavisi ve yaşam tarzı ile uzun dönem izlem.
Efor testi
Kardiyoloji
Efor testi (stres testi) — eforla artan kalp yükü altında elektrokardiyografi değişikliklerinin değerlendirilmesi.
Elektrokardiyografi
Kardiyoloji
Elektrokardiyografi (EKG) — kalbin elektriksel aktivitesinin ağrısız ve hızlı kaydı.
Miyokard perfüzyon sintigrafisi
Kardiyoloji
Miyokard perfüzyon sintigrafisi (MPS) — kalp kasının kanlanmasının nükleer görüntüleme ile değerlendirilmesi.
Kardiyak rehabilitasyon
Kardiyoloji
Kalp krizi, baypas ve stent sonrası kardiyak rehabilitasyon — egzersiz ve yaşam tarzı programı.
Holter monitörizasyonu
Kardiyoloji
Holter monitörizasyonu (24 saat EKG) — günlük yaşam sırasında kalp ritminin uzun süreli kaydı.
Kalp kapak hastalıkları takibi
Kardiyoloji
Kalp kapak hastalıkları takibi — darlık ve yetmezliklerin EKO ile düzenli izlemi.