Yutma güçlüğü olan ya da ağızdan beslenemeyen hastalarda doğrudan mideye, karın cildinden endoskopik olarak beslenme tüpü yerleştirilen küçük bir cerrahi işlem.
Ne için yapılır
- Felç (inme) sonrası kalıcı yutma bozukluğu (disfaji)
- Demans, ALS, Parkinson gibi nörolojik hastalıklarda güvenli yutmanın kaybı
- Baş-boyun kanseri veya yemek borusu tıkanıklığı nedeniyle ağızdan beslenememe
- Uzun süreli mekanik ventilasyondaki hastalar
- Kafa travması veya beyin cerrahisi sonrası uzamış beslenme ihtiyacı
- 4 haftadan uzun süreli enteral beslenme öngörülen tüm durumlar
Hazırlık
- İşlemden 8 saat önce yememe-içmeme
- Pıhtılaşma testleri (INR, trombosit) ve kan grubu çalışılır
- Kan sulandırıcılar hekim onayıyla geçici durdurulur
- İşlem öncesi tek doz koruyucu antibiyotik uygulanır
- Damar yolu açılır; gerekiyorsa diş bakımı/aspirasyon yapılır
İşlem nasıl yapılır
- Hasta sedasyon altında sırtüstü yatırılır, vital bulgular izlenir
- Ağızdan endoskop mideye ilerletilir; mide hava ile şişirilir
- Karın cildi sterilize edilir, lokal anestezi uygulanır ve uygun nokta belirlenir
- Karın duvarından mideye küçük bir delikten kılavuz tel geçirilir
- Beslenme tüpü endoskop yardımıyla mideden cilde doğru çekilir ve sabitlenir
- Tüpün konumu kontrol edilir, dış halka ile cilde tespit edilir
İşlem sonrası
- İşlemden 4-6 saat sonra tüpten beslenme başlatılabilir
- İlk gün giriş yeri günlük antiseptikle temizlenir, kuru ve örtülü tutulur
- Beslenme yavaş başlatılıp kademeli artırılır; aspirasyondan korunmak için baş 30° yükseltilir
- Tüp her kullanım öncesi-sonrası bol su ile yıkanır
- PEG tüpü uygun bakımla 6-12 ay kullanılır; gerektiğinde değiştirilir
Riskler
- Giriş yerinde enfeksiyon (en sık komplikasyon, %5-10)
- Cilt altı kanama veya hematom
- Tüpün yerinden çıkması veya tıkanması
- Aspirasyon pnömonisi (nadir, beslenme tekniğine dikkatle azalır)
- Mide-bağırsak perforasyonu, peritonit (çok nadir; %0.5-1)
Sıkça Sorulanlar
PEG kalıcı mı?
Hayır. Hasta tekrar ağızdan beslenebilir hale gelirse tüp endoskopik olarak veya basit traksiyonla çıkarılabilir; cilt deliği birkaç gün içinde kendiliğinden kapanır.
Tüpten ne verilebilir?
Hekimin önerdiği hazır enteral beslenme solüsyonları, sulandırılmış ev yemekleri ve uygun ilaçlar verilebilir. Tıkanmayı önlemek için her kullanım sonrası 30-50 mL su ile yıkanmalıdır.
Hasta banyo yapabilir mi?
İlk 7-10 gün giriş yeri ıslatılmaz. İyileştikten sonra duş alınabilir; küvet veya havuza işlem yerinin uzun süreli batırılması önerilmez.
Tüp düşerse ne yapmalıyım?
PEG tüpü erken dönemde (ilk 4-6 hafta) çıkarsa hemen acil servise başvurulmalıdır; delik birkaç saatte kapanabilir. Geç dönemde geçici bir Foley sondası ile delik açık tutulup planlı değişim yapılır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Üst GIS endoskopisi
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
Üst GIS endoskopisi (gastroskopi) — yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının görüntülenmesi.
Endoskopik biyopsi
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
Endoskopik biyopsi — yemek borusu, mide ve bağırsaklardan tanısal doku örnekleme.
Helicobacter pylori testi
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
Helicobacter pylori testi — mide bakterisi taraması için kan, dışkı, soluk ve endoskopik biyopsi yöntemleri.
Üre nefes testi
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
Üre nefes testi — Helicobacter pylori varlığını soluk örneğiyle saptayan invaziv olmayan tanı testi.
Reflü tedavisi
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
Reflü tedavisi — gastroözofageal reflü hastalığında (GÖRH) yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaç tedavisiyle yakınma kontrolü.
Diyabet takibi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Diyabet takibi — şeker hastalığında glisemik kontrol, organ koruması ve yaşam tarzı yönetimi.
Check-up
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Check-up — yetişkinlerde sistemik tarama ile risk değerlendirmesi ve erken tanı.
Otoimmün hastalık takibi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Otoimmün hastalıklar — ANA, anti-CCP gibi belirteçlerle tanı ve uzun dönem izlem.