Göz kaslarının güçlendirilmesi veya gevşetilmesi yoluyla iki gözün paralel bakışının sağlandığı cerrahi tedavi. Hem işlevsel hem estetik fayda hedeflenir.
Ne için yapılır
- Tek veya iki tarafta belirgin kayma (içe, dışa, yukarı, aşağı)
- Konservatif tedaviye (gözlük, prizma, kapama tedavisi) yanıt vermeyen şaşılık
- Çift görme veya anormal baş pozisyonuna neden olan göz hizalama bozuklukları
- Çocukluk çağında 6. aydan sonra sebat eden ve takip gerektiren şaşılık (genellikle 4-6 yaş arası cerrahi düşünülür)
- Erişkinde kazanılmış şaşılık (sinir felci, tiroid göz hastalığı, travma)
- Estetik ve psikososyal etkisi yüksek kalıcı şaşılık olguları
Hazırlık
- Tam göz muayenesi, kayma açısı ölçümü ve görme keskinliği değerlendirilir
- Genel anestezi planlanan hastalarda işlemden 6-8 saat öncesi aç kalınır
- Kullanılan ilaçlar, alerjiler ve önceki cerrahiler hekime bildirilir
- Çocuklarda anestezi öncesi pediatrik değerlendirme yapılır
- İşlem öncesi göze antiseptik temizlik uygulanır
İşlem nasıl yapılır
- Çocuklarda genel anestezi, erişkinlerde genel veya bölgesel anestezi tercih edilir
- Göz kapakları açık tutulur ve göz akı üzerindeki ince zar (konjonktiva) küçük bir kesi ile açılır
- Hedeflenen göz kası (rektus veya oblik kas) askıya alınır
- Kayma yönüne göre ilgili kas geriletilir (gevşetme) veya kısaltılır (güçlendirme)
- Kas, eriyebilen dikişlerle yeni konumuna sabitlenir
- Konjonktiva kapatılır; cilt dikişi gerekmez, işlem genellikle 30-60 dakika sürer
İşlem sonrası
- Aynı gün veya bir gece sonra taburculuk genellikle mümkündür
- İlk 1-2 hafta antibiyotik ve kortizonlu damla düzenli kullanılır
- Hafif kızarıklık, sulanma ve yabancı cisim hissi 2-4 hafta sürebilir
- İlk kontrol 1. hafta, ardından 1. ay ve 3. ayda yapılır
- Görme tembelliği (ambliyopi) varsa kapama tedavisi cerrahi sonrası da sürdürülebilir
- Bazı olgularda zaman içinde kalıntı kayma için ek müdahale gerekebilir
Riskler
- Yetersiz veya aşırı düzeltme (revizyon cerrahisi gerekebilir)
- Konjonktiva veya skleraya bağlı enfeksiyon riski (nadir)
- Geçici çift görme veya göz hareket kısıtlılığı
- Anestezi reaksiyonları (özellikle çocuklarda nadir görülen risk)
- Çok nadir olarak skleral perforasyon ve göz içi enfeksiyon (endoftalmi)
Sıkça Sorulanlar
Çocuğum kaç yaşında ameliyat olabilir?
6. aydan sonra sebat eden infantil ezotropya gibi olgularda erken cerrahi düşünülür. Pek çok olguda 4-6 yaş aralığı uygundur, ancak karar göz açısı ve görme gelişimine göre verilir.
Şaşılık ameliyatı görme tembelliğini düzeltir mi?
Hayır. Cerrahi göz hizasını düzeltir; görme tembelliği (ambliyopi) için ayrıca gözlük ve kapama tedavisi gereklidir. Bu nedenle birlikte planlanır.
Tek seansta tam düzelme garantisi var mı?
Çoğu olguda anlamlı düzelme sağlanır ancak tam düzelme her zaman garanti edilemez. Bir kısım hastada kalıntı kayma için ek müdahale gerekebilir.
Ameliyattan sonra ne zaman normal hayata dönülür?
Çocuklar genellikle 3-5 gün içinde okula, erişkinler 5-7 gün içinde işe dönebilir. Ağır spor, yüzme ve toz/kimyasal teması ilk 3-4 hafta sınırlandırılır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Katarakt ameliyatı
Göz Hastalıkları
Katarakt ameliyatı (fakoemülsifikasyon) — bulanıklaşan göz merceğinin değiştirildiği görme kaybı tedavisi.
İntravitreal enjeksiyon
Göz Hastalıkları
İntravitreal enjeksiyon — anti-VEGF ilaçların göz içine uygulandığı retina tedavisi.
Göz kapağı ameliyatı
Göz Hastalıkları
Göz kapağı ameliyatı (blefaroplasti) — fonksiyonel görme alanı kapanması ve kapak konum bozukluklarında cerrahi düzeltme.
Pterijyum ameliyatı
Göz Hastalıkları
Pterijyum ameliyatı — göz beyazından korneaya ilerleyen damarlı doku büyümesinin cerrahi olarak çıkarılması.
Göz lazer tedavisi
Göz Hastalıkları
Göz lazer tedavisi (excimer/LASIK) — miyop, hipermetrop ve astigmatın lazer ile düzeltildiği refraktif cerrahi.
Fundoskopi
Göz Hastalıkları
Fundoskopi (göz dibi muayenesi) — retina, optik sinir ve göz damarlarının doğrudan incelenmesi.
OCT
Göz Hastalıkları
OCT (optik koherens tomografi) — retina ve optik sinirin temassız, mikron düzeyinde kesitsel görüntülenmesi.
Görme alanı testi
Göz Hastalıkları
Görme alanı testi (perimetri) — merkezi ve çevresel görme alanının harita şeklinde değerlendirilmesi.