Tekrarlayan iltihap, büyümeye bağlı tıkanıklık veya horlama-uyku apnesi gibi durumlarda bademciklerin (palatin tonsiller) cerrahi olarak çıkarılması işlemidir.
Ne için yapılır
- Yılda çok sayıda tekrarlayan bademcik iltihabı (bakteriyel tonsillit) atakları
- Bademcik büyümesine (hipertrofi) bağlı uyku sırasında nefes durması (obstrüktif uyku apnesi) ve belirgin horlama
- Yutma güçlüğü veya konuşma bozukluğuna yol açan büyük bademcikler
- Bademcik çevresinde apse (peritonsiller apse) öyküsü
- Antibiyotik tedavisine yanıt vermeyen kronik bademcik iltihabı
- Bademcikte kitle veya tümör şüphesi
Hazırlık
- Ameliyat öncesi en az 6-8 saat aç ve susuz kalmak gerekir
- Kan sulandırıcı ilaçlar, bitkisel takviyeler ve aspirin kullanımı hekime önceden bildirilmelidir
- Aktif iltihap döneminde ameliyat genellikle ertelenir; soğuk algınlığı veya ateş varsa hekime haber verilir
- Çocuklarda eşlik eden hastalıklar (astım, alerji vb.) ve aile kanama öyküsü değerlendirilir
- Anestezi uzmanı tarafından muayene ve gerekli tetkikler tamamlanır
İşlem nasıl yapılır
- Genel anestezi altında uyutularak ağız açıcı yerleştirilir
- Bademcikler doğrudan ağız yoluyla ulaşılarak çıkarılır; cilt kesisi yapılmaz
- Bademcik dokusu klasik cerrahi, koter, radyofrekans veya benzeri yöntemlerle uzaklaştırılır
- Kanama kontrolü dikkatlice sağlanır; çoğunlukla dikiş gerekmez
- Ameliyat genellikle 30-45 dakika sürer; uyanma odasında izlenir
- Aynı seansta gerekirse adenoid (geniz eti) ameliyatı veya kulak tüpü uygulaması yapılabilir
İşlem sonrası
- Aynı gün veya 1 gece hastanede gözlem; çocuklarda durum değerlendirilerek karar verilir
- İlk 1 hafta soğuk, yumuşak ve sade gıdalar; baharatlı, asitli ve sert yiyeceklerden kaçınma
- Bol sıvı tüketimi ve düzenli ağrı kesici kullanımı
- Tam iyileşme yaklaşık 2 hafta sürer; bu sürede hafif kulak ağrısı sık görülür
- İlk 2 hafta ağır egzersiz, havuz ve yüksek aktivitelerden kaçınma
- Kanama, yüksek ateş veya beslenememe durumunda gecikmeden başvuru
Riskler
- Ameliyat sonrası kanama (genellikle ilk 24 saatte veya 5-10. günler arasında, %1-3)
- Boğaz ağrısı, kulak ağrısı ve geçici yutma güçlüğü
- Susuz kalma (özellikle çocuklarda yetersiz sıvı alımına bağlı)
- Anestezi ile ilgili genel riskler (alerji, solunum etkileri)
- Geçici ses değişikliği veya tat değişikliği (nadir)
- Çok nadiren komşu doku yaralanması
Sıkça Sorulanlar
Bademcik ameliyatı kaç yaşından itibaren yapılabilir?
Genellikle 3 yaş üstü çocuklarda güvenle yapılabilir. Karar; iltihap sıklığı, uyku apnesi gibi tıkanıklık bulguları ve büyümeye etkisi gibi nedenlerle bireysel olarak verilir.
Ameliyat sonrası ne kadar sürede iyileşme olur?
Ağrı ve hafif şikayetler genellikle 1-2 hafta sürer. Yetişkinlerde iyileşme çocuklara göre biraz daha uzun ve daha ağrılı olabilir. Yutma rahatlığı 7-10 gün içinde kademeli olarak düzelir.
Bademcikler alındığında bağışıklık zayıflar mı?
Bademcikler bağışıklık sisteminin küçük bir parçasıdır; alındığında genel bağışıklık savunması diğer dokularla sürdürülür. Mevcut bilimsel veriler, sık iltihap öyküsü olanlarda ameliyat sonrası kalıcı bağışıklık sorunu görülmediğini desteklemektedir.
Ameliyat sonrası ne yenmeli, ne yenmemeli?
İlk hafta soğuk veya ılık, yumuşak gıdalar (yoğurt, dondurma, çorba, püre) tercih edilir. Asitli, baharatlı, çok sıcak ve sert yiyeceklerden kaçınılır. Bol sıvı tüketimi önemlidir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Adenoidektomi
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Adenoidektomi (geniz eti ameliyatı) — büyümüş adenoid dokusunun çıkarılması ile burun solunumu ve orta kulak rahatlığı.
Uyku apnesi değerlendirmesi ve tedavisi
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Uyku apnesi değerlendirmesi ve tedavisi — horlama ve uykuda solunum durmalarının KBB perspektifinden incelenmesi.
Septoplasti
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Septoplasti (burun bölmesi düzeltme ameliyatı) — eğri septumun cerrahi olarak düzeltilmesi.
Laringoskopi
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Laringoskopi — gırtlak ve ses tellerinin endoskopik yöntemle ayrıntılı muayenesi.
Timpanometri
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Timpanometri (orta kulak basınç testi) — kulak zarı hareketi ve orta kulak işlevinin objektif değerlendirmesi.
Ventilasyon tüpü
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Ventilasyon tüpü (parasentez) — orta kulak sıvısının boşaltılması ve havalanmasının sağlanması için kulak zarına minik tüp yerleştirilmesi.
Ses kısıklığı değerlendirmesi
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Ses kısıklığı değerlendirmesi — laringoskopi ile ses tellerinin ayrıntılı incelenmesi.
Timpanoplasti
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Timpanoplasti (kulak zarı tamiri) — perforasyonu kapatarak işitme ve orta kulak korumasının yeniden sağlanması.