Kandaki ürik asit düzeyini ölçen tetkik. Gut hastalığı, böbrek taşları ve metabolik sendrom takibinde önemli bir parametredir.
Ne için yapılır
- Gut (damla hastalığı) tanı ve takibinde
- Eklem ağrısı, şişlik ve kızarıklık varlığında
- Tekrarlayan böbrek taşı öyküsü
- Metabolik sendrom ve obezite değerlendirmesi
- Bazı kemoterapi ilaçlarının takibinde (tümör lizis sendromu riski)
- Hipertansiyon ve kalp-damar hastalığı risk değerlendirmesinde
- Ürik asit düşürücü ilaç tedavisinin etkinlik kontrolü
Hazırlık
- Tercihen 8 saat açlık önerilir
- Test öncesi 24 saat alkol alınmaması tavsiye edilir
- Aşırı et tüketimi ve yorucu egzersizden kaçınılması önerilir
- Kullanılan diüretik ve aspirin gibi ilaçlar hekime bildirilmelidir
İşlem nasıl yapılır
- Koldan venöz kan örneği alınır
- Numune laboratuvara iletilir
- Otomatize cihazda ürik asit düzeyi enzimatik yöntemle ölçülür
- Sonuç genellikle aynı gün içinde verilir
İşlem sonrası
- Erkeklerde genellikle 7 mg/dL altı, kadınlarda 6 mg/dL altı normal kabul edilir
- Yüksek değerlerde gut atak riski ve böbrek taşı riski değerlendirilir
- Beslenme önerileri (kırmızı et, sakatat, alkol, fruktoz kısıtlaması) verilir
- Gerektiğinde ürik asit düşürücü ilaç (allopurinol, febuksostat) tedavisi başlanabilir
- Tedavi takibinde 3-6 ayda bir kontrol önerilir
Riskler
- Kan alma bölgesinde geçici ağrı veya morluk
- Çok nadir vazovagal reaksiyon
- Damar girişi sonrası nadir enfeksiyon
- Test öncesi açlık ve diyet uyumsuzluğunda yanıltıcı sonuç olasılığı
Sıkça Sorulanlar
Yüksek ürik asit her zaman gut anlamına mı gelir?
Hayır. Birçok kişide yüksek ürik asit (hiperürisemi) bulunabilir ancak gut atağı gelişmeyebilir; tanı klinik bulgular ve eklem sıvısı analiziyle konur.
Beslenme ürik asidi ne kadar etkiler?
Kırmızı et, sakatat, deniz ürünleri, alkol ve şekerli içecekler ürik asit düzeyini yükseltebilir; dengeli beslenme ve bol su tüketimi önerilir.
Test için aç kalmam gerekir mi?
Tercihen 8 saat açlık önerilir; sabah saatlerinde ölçüm yapılması daha güvenilir sonuç verir.
Sonuçlar normalse de tedavi gerekir mi?
Normal değerlerde genellikle tedaviye gerek yoktur; hekiminiz risk faktörlerinizi değerlendirerek karar verir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Elektrolit paneli
Tıbbi Biyokimya
Elektrolit paneli — sodyum, potasyum, kalsiyum ve magnezyum düzeylerinin kanda ölçümü.
Böbrek fonksiyon testleri
Tıbbi Biyokimya
Üre (BUN) ve kreatinin ile eGFR hesaplaması üzerinden böbrek süzme işlevini değerlendiren tahliller.
Açlık kan şekeri
Tıbbi Biyokimya
Açlık glukoz testi — diyabet taraması ve kan şekeri kontrolünde temel tahlil.
Lipid profili
Tıbbi Biyokimya
Lipid profili — total kolesterol, HDL, LDL ve trigliserit ölçümü ile kardiyovasküler risk değerlendirmesi.
Parathormon
Tıbbi Biyokimya
Parathormon (PTH) ölçümü — kalsiyum dengesi, kemik sağlığı ve paratiroid bezi değerlendirmesi.
İnsülin düzeyi
Tıbbi Biyokimya
İnsülin düzeyi — insülin direnci ve diyabet öncesi durumların değerlendirilmesinde kullanılır.
Tam idrar tahlili
Tıbbi Biyokimya
Tam idrar tahlili — fiziksel, kimyasal ve mikroskobik incelemeyle idrar yolu ve metabolik hastalık taraması.
Gut Hastalıkları Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Gut Hastalığı Diyet Danışmanlığı — pürin kısıtlı beslenme ile ürik asit kontrolü ve atak önleme.