Hastanın uyutulduğu, ağrı duyusunun ve bilincin tamamen kapatıldığı, cerrahi işlemler için uygulanan kapsamlı anestezi yöntemi.
Ne için yapılır
- Büyük cerrahi işlemler (karın, göğüs, ortopedik, kalp, beyin)
- Bölgesel anestezinin uygun olmadığı veya kontrendike olduğu durumlar
- Uzun süreli ve karmaşık ameliyatlar
- Çocuk hastalarda işbirliği gerektiren işlemler
- Acil cerrahi durumlar (travma, akut karın)
- Hastanın bölgesel anestezi yerine genel anesteziyi tercih ettiği uygun durumlar
- Hava yolu güvenliğinin tam kontrolünün gerektiği işlemler
Hazırlık
- Anestezi öncesi muayene (preoperatif değerlendirme), kan tahlilleri, EKG ve gerektiğinde göğüs filmi
- İşlemden 6-8 saat önce katı gıda, 2 saat önce berrak sıvıların kesilmesi (aç kalma kuralları)
- Kan sulandırıcı, diyabet ilaçları ve bazı kronik ilaçların hekim onayıyla düzenlenmesi
- Sigara ve alkol kullanımının en az 24 saat önce bırakılması
- Bilinen ilaç alerjileri, önceki anestezi deneyimleri ve aile öyküsünün (malign hipertermi vb.) bildirilmesi
İşlem nasıl yapılır
- Damar yolu açılır; kalp ritmi, kan basıncı ve oksijen düzeyi sürekli izlenir
- Anestezi uzmanı tarafından uyutucu ilaçlar damar yoluyla verilir
- Hasta uyuduktan sonra solunum yolu (entübasyon tüpü veya laringeal maske) yerleştirilir
- Ameliyat süresince anestezi gazı veya damar yoluyla ilaçlarla anestezi sürdürülür
- Vital bulgular ve anestezi derinliği uzman ekip tarafından sürekli takip edilir
- İşlem bitiminde ilaçlar kesilir, hasta uyandırılır ve solunum tüpü çıkarılır
İşlem sonrası
- Uyanma odasında (postoperatif bakım ünitesi) 30-60 dakika gözlem
- Bulantı, ağrı ve titreme yönünden değerlendirme; gerekirse tedavi
- İlk saatlerde araç kullanımı, önemli karar alma ve makine kullanımı yasaktır (24 saat)
- Anestezi sonrası boğaz ağrısı, ses kısıklığı genellikle 24-48 saat içinde geçer
- Anormal şikayet (yüksek ateş, kas sertliği, nefes darlığı) durumunda derhal başvuru
Riskler
- Bulantı, kusma ve geçici boğaz ağrısı (sık, hafif yan etki)
- İlaç alerjisi ve anafilaktik reaksiyonlar (nadir)
- Diş, dudak veya ses tellerinde işlem sırasında zedelenme (nadir)
- ASA risk sınıfı yüksek hastalarda kalp-akciğer kaynaklı komplikasyonlar
- Malign hipertermi — genetik yatkınlığı olan kişilerde anestezi gazlarına bağlı çok nadir ancak ciddi reaksiyon
Sıkça Sorulanlar
Genel anestezi sırasında uyanma riski var mı?
Modern anestezi cihazları ve sürekli takip ile ameliyat sırasında uyanma (intraoperatif uyanıklık) son derece nadirdir. Anestezi derinliği özel monitörlerle takip edilir.
Anestezi öncesi neden aç kalmam gerekiyor?
Mide içeriğinin akciğere kaçmasını (aspirasyon) önlemek için aç kalma şarttır. Genellikle katı gıda 6-8 saat, berrak sıvılar 2 saat öncesinden kesilir.
Anestezi hafızamı veya zihnimi etkiler mi?
İlk 24 saatte hafif unutkanlık olabilir. Sağlıklı yetişkinlerde kalıcı bilişsel etki beklenmez; ileri yaş ve uzun ameliyatlarda geçici sersemlik daha sık görülebilir.
Ailemde anestezi sorunu yaşanmış, ben de risk altında mıyım?
Malign hipertermi gibi nadir durumların aile öyküsü olabilir. Bunu mutlaka anestezi uzmanınıza bildirin; gerekli ise farklı ilaç protokolü uygulanır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Anestezi öncesi değerlendirme
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Anestezi öncesi değerlendirme — ameliyat öncesi anestezi risk analizi ve planlama.
Spinal anestezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Spinal anestezi — bel bölgesinden uygulanan ve vücudun alt yarısını uyuşturan bölgesel anestezi yöntemi.
Epidural anestezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Epidural anestezi — bel bölgesindeki epidural boşluğa kateter yerleştirilerek uzun süreli ağrı kontrolü sağlanan yöntem.
Sedasyon
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Bilinçli sedasyon — bilinç kapatılmadan rahatlatıcı ve ağrı kesici ilaçlarla uygulanan anestezi yöntemi.
Lokal anestezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Lokal anestezi — sadece işlem yapılacak küçük bir cilt bölgesinin uyuşturulduğu yüzeysel anestezi yöntemi.
Rejyonel anestezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Rejyonel anestezi — sinir bloğu ile vücudun belirli bölgesinin uyuşturulması.
Hasta kontrollü analjezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Hasta kontrollü analjezi (PCA) — ağrı kesici dozunu hastanın kendi belirlediği güvenli sistem.
Epidural Anestezi Normal Doğum
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Epidural anestezi — normal doğumda L3-L4 seviyesinden uygulanan ağrı yönetimi.