Endoskopi, kolonoskopi ve küçük cerrahi işlemlerde rahatlatıcı ve ağrı kesici ilaçlarla hastayı rahatlatan, hafiften derine kadar değişen seviyelerde uygulanan anestezi yöntemi.
Ne için yapılır
- Endoskopi, kolonoskopi ve bronkoskopi gibi tanısal işlemler
- Diş tedavileri ve küçük cerrahi işlemler
- Çocuklarda görüntüleme tetkikleri (MR, BT) sırasında hareketsizlik gerektiğinde
- Anksiyetesi yüksek hastalarda ağrılı işlemler
- Kardiyak kateterizasyon ve girişimsel radyoloji işlemleri
- Yara bakımı ve pansuman gibi tekrarlayan acılı işlemler
Hazırlık
- Anestezi muayenesi ve gerekli tahlillerin yapılması
- İşlemden 6 saat önce katı gıda, 2 saat önce berrak sıvının kesilmesi
- Düzenli kullanılan ilaçların hekim onayıyla planlanması
- İşlem sonrası eve birinin refakat etmesi (24 saat araç kullanmama)
- Bilinen ilaç alerjileri ve önceki sedasyon deneyimlerinin bildirilmesi
İşlem nasıl yapılır
- Damar yolu açılır; kalp ritmi, kan basıncı, oksijen düzeyi ve solunum sürekli izlenir
- Anestezi uzmanı işleme uygun ilaçları (midazolam, propofol, fentanil vb.) damardan verir
- Sedasyon derinliği işlemin türüne göre minimal, orta veya derin seviyede ayarlanır
- Hasta solunumunu kendi sürdürür; gerektiğinde oksijen desteği verilir
- İşlem süresince anestezi uzmanı yanında bulunur; ilaç doz ayarı yapılır
- İşlem bitiminde ilaç kesilir, hasta kademeli olarak uyanır
İşlem sonrası
- Uyanma odasında 30-60 dakika gözlem
- Tam uyanıklık ve oryantasyon sağlandıktan sonra taburcu edilir
- İlk 24 saat araç kullanımı, makine kullanımı, önemli karar alma yasaktır
- Hafif sersemlik, geçici unutkanlık olabilir; bol sıvı ve istirahat önerilir
- Bulantı, baş dönmesi gibi hafif yan etkiler birkaç saat içinde geçer
Riskler
- Geçici solunum baskılanması (özellikle derin sedasyonda) — anestezi ekibi tarafından izlenir ve müdahale edilir
- Tansiyon ve kalp ritminde geçici değişiklikler
- Bulantı, baş dönmesi ve hafif konfüzyon (genellikle saatler içinde geçer)
- İlaç alerjisi ve nadiren paradoksal reaksiyonlar (huzursuzluk, ajitasyon)
- Aspirasyon riski (aç kalma kurallarına uyulmadığında)
Sıkça Sorulanlar
Sedasyon ile genel anestezi arasındaki fark nedir?
Sedasyonda hasta nefesini kendi alır ve seviyeye göre çağrıldığında yanıt verebilir. Genel anestezide bilinç tamamen kapatılır ve solunum yolu cihazla desteklenir.
İşlemi hatırlayacak mıyım?
Sedasyon derinliğine göre değişir. Çoğu hasta işlemi kısmen veya tamamen unutur (anterograd amnezi). Bu, yöntemin bilinen ve istenen bir özelliğidir.
Sedasyon güvenli mi?
Anestezi uzmanı eşliğinde, uygun ekipman ve monitörizasyon ile yapılan sedasyon güvenli kabul edilir. Hava yolu ve solunum sürekli izlenir.
Sedasyon sonrası ne zaman normal aktiviteye dönerim?
Çoğu hasta 24 saat sonra normal aktivitelere döner. İlk 24 saat araç kullanımı ve önemli karar alma önerilmez.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Genel anestezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Genel anestezi — cerrahi işlemler için bilinç ve ağrı duyusunun tamamen ortadan kaldırıldığı anestezi yöntemi.
Spinal anestezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Spinal anestezi — bel bölgesinden uygulanan ve vücudun alt yarısını uyuşturan bölgesel anestezi yöntemi.
Epidural anestezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Epidural anestezi — bel bölgesindeki epidural boşluğa kateter yerleştirilerek uzun süreli ağrı kontrolü sağlanan yöntem.
Lokal anestezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Lokal anestezi — sadece işlem yapılacak küçük bir cilt bölgesinin uyuşturulduğu yüzeysel anestezi yöntemi.
Rejyonel anestezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Rejyonel anestezi — sinir bloğu ile vücudun belirli bölgesinin uyuşturulması.
Hasta kontrollü analjezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Hasta kontrollü analjezi (PCA) — ağrı kesici dozunu hastanın kendi belirlediği güvenli sistem.
Epidural Anestezi Normal Doğum
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Epidural anestezi — normal doğumda L3-L4 seviyesinden uygulanan ağrı yönetimi.
Anestezi öncesi değerlendirme
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Anestezi öncesi değerlendirme — ameliyat öncesi anestezi risk analizi ve planlama.