Tümörden gelen lenf akışını alan ilk lenf bezinin (bekçi nodu) cerrahi olarak çıkarılıp incelenmesi yöntemiyle, kanserin lenf bezlerine yayılıp yayılmadığını gösteren ve gereksiz geniş lenf bezi temizliğini önleyen evreleme işlemidir.
Ne için yapılır
- Erken evre meme kanserinde klinik olarak şüpheli olmayan koltuk altı lenf bezleri
- Kalın deri melanomu (Breslow > 0.8 mm) ve seçilmiş ince melanomlarda
- Klinik olarak negatif lenf bezleri olan vulva, penis ve baş-boyun melanomu
- Bazı erken evre baş-boyun ve cilt skuamöz kanserlerinde seçilmiş vakalar
- Cerrahi sonrası evrelemenin tedavi planını (kemoterapi, radyoterapi) belirleyeceği durumlar
Hazırlık
- İşlem öncesi mamografi, ultrason veya PET-BT gibi görüntüleme bulgularının gözden geçirilmesi
- İşlem günü veya öncesinde radyoaktif madde (Tc-99m) ya da indosiyanin yeşili (ICG) enjeksiyonu
- Bazı protokollerde mavi boya enjeksiyonu için alerji öyküsü sorgulanır
- Anestezi öncesi 6-8 saat aç kalma, kullanılan ilaçlar ve kan sulandırıcılar için hekim onayı
- İmza altına alınmış bilgilendirilmiş onam ve gerekirse anestezi konsültasyonu
İşlem nasıl yapılır
- Genel anestezi (çoğunlukla) veya lokal anestezi + sedasyon altında uygulanır
- Tümör bölgesine veya çevresine işaretleyici madde (radyoaktif kolloid ve/veya mavi boya) verilir
- Gama prob veya ICG floresan kamera ile sentinel lenf bezi(leri) lokalize edilir
- Cilt üzerinden 2-4 cm'lik küçük bir kesi ile bekçi nod(lar) çıkarılır
- Çıkarılan lenf bezi(leri) patolojiye gönderilir; gerektiğinde frozen (anlık) inceleme yapılır
- Sentinel pozitifliği halinde aynı seansta veya sonraki seansta aksiller diseksiyon değerlendirilir
İşlem sonrası
- İşlem sonrası birkaç saat gözlem; çoğu hasta aynı gün veya ertesi gün taburcu olur
- Koltuk altında geçici his değişikliği veya hafif şişlik 1-2 hafta içinde geriler
- Mavi boya kullanıldıysa idrar, ter ve cilt rengi 24-48 saat boyunca yeşilimsi-mavi olabilir
- Patoloji sonucu genellikle 5-10 gün içinde değerlendirilir, multidisipliner konseyde tedavi planlanır
- Pansuman, dikiş bakımı ve ileri evreleme görüntülemeleri planlanır
Riskler
- Kol veya cerrahi alanda hafif lenfödem (tüm aksiller diseksiyona göre belirgin daha düşük)
- Cerrahi alanda sıvı birikimi (seroma), enfeksiyon ya da hematom
- İşaret bölgesinde geçici sinir hassasiyeti veya his değişikliği
- Mavi boyaya bağlı nadir alerjik reaksiyon
- Bekçi nodun bulunamaması veya yanlış-negatif sonuç (nadir)
Sıkça Sorulanlar
Bekçi lenf nodu nedir?
Tümör bölgesinden lenf akışını ilk alan, kanser hücrelerinin yayılma ihtimali en yüksek olan lenf bezidir. Bu bez temiz çıkarsa, geri kalan lenf bezlerinin de çoğunlukla temiz olduğu kabul edilir ve geniş lenf bezi temizliğine gerek kalmaz.
İşlem koltuk altımdaki tüm lenf bezlerinin alınmasını gerektirir mi?
Hayır. Sentinel biyopsisinin amacı zaten bunu önlemektir. Yalnızca 1-3 bekçi lenf bezi çıkarılır. Patoloji sonucuna ve multidisipliner konsey kararına göre ek cerrahi gerekip gerekmediği belirlenir.
Radyoaktif madde zararlı mı?
Çok düşük dozda kullanılır ve etkisi kısa sürede kaybolur. Genel sağlık için bilinen bir zararı yoktur; ancak gebelik durumunda veya çocuk bakımında özel önlemler için ekibe bilgi verilmelidir.
İşlem sonrası ne zaman normal aktivitelerime dönebilirim?
Çoğu hasta 1-2 hafta içinde günlük aktivitelerine döner. Ağır kaldırma ve omuz seviyesi üzerinde uzun süreli aktivitelerden 2-3 hafta kaçınılması önerilir. Detaylı plan cerrahi ekiple birlikte oluşturulur.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Mastektomi
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Mastektomi — meme kanserinde memenin tümünün cerrahi olarak alınması işlemi.
Meme biyopsisi
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Meme biyopsisi — şüpheli kitle ve mikrokalsifikasyonların doku örneklemesi.
Lumpektomi
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Lumpektomi — meme koruyucu cerrahi ile tümörün sağlam dokuyla birlikte çıkarılması.
Meme rekonstrüksiyonu
Cerrahi Poliklinik (Plastik)
Meme rekonstrüksiyonu — mastektomi sonrası meme dokusunun implant veya kendi dokuyla yeniden yapılandırılması.
Meme büyütme
Cerrahi Poliklinik (Plastik)
Augmentasyon mammoplasti — meme hacim eksikliği ve asimetri nedenli rekonstrüktif cerrahi.
Meme küçültme
Cerrahi Poliklinik (Plastik)
Redüksiyon mammoplasti — büyük meme nedenli sırt-boyun ağrısı ve fonksiyonel sorunlara cerrahi çözüm.
Meme dikleştirme
Cerrahi Poliklinik (Plastik)
Meme dikleştirme (mastopeksi) — gebelik ve emzirme sonrası meme dokusu ptozisinin cerrahi düzeltimi.
Port kateter takılması
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Port kateter takılması — uzun süreli damar yolu gerektiren tedavilerde cilt altına yerleştirilen kalıcı erişim sistemi.