Kan örneğinde HIV antikor ve antijenlerinin ölçümü; pozitif tarama sonrası doğrulama testi ile kesin tanı konulur.
Ne için yapılır
- Açıklanamayan ateş, kilo kaybı, gece terlemesi veya kronik ishal
- Tekrarlayan ağız mantarı, herpes zoster (zona) veya fırsatçı enfeksiyonlar
- Korunmasız cinsel ilişki sonrası şüpheli temas
- Damar içi madde kullanımı veya iğne paylaşımı öyküsü
- Gebelik öncesi veya gebelik sırasında tarama
- Sağlık çalışanlarında iğne batması sonrası inceleme
- Açıklanamayan lenfadenopati (lenf bezi büyümesi) veya pansitopeni
Hazırlık
- Özel açlık gerekmez
- Şüpheli temas tarihi ve risk faktörlerinin laboratuvara bildirilmesi
- Test öncesi ve sonrası danışmanlık alınması önerilir
- Sonuçların gizliliği yasal güvence altındadır
İşlem nasıl yapılır
- Koldan ven yoluyla 5-10 mL kan örneği alınır
- 4. nesil HIV ELISA testi ile p24 antijeni ve HIV-1/HIV-2 antikorları birlikte ölçülür
- Pozitif veya şüpheli sonuçlarda Western blot veya HIV RNA (PCR) ile doğrulama yapılır
- Pencere dönemi (3 ay) içinde testlerin tekrarlanması gerekebilir
- Sonuçlar gizlilik içinde hekim tarafından değerlendirilir
İşlem sonrası
- Negatif sonuç ve şüpheli temas durumunda 3 ay sonra tekrar test önerilir
- Doğrulanmış pozitif sonuçta enfeksiyon hastalıkları uzmanına yönlendirme yapılır
- CD4 sayımı, viral yük ölçümü ve direnç testleri planlanır
- Antiretroviral tedavi (ART) uzman hekim tarafından başlanır ve düzenli takip edilir
- Partner ve yakın temaslıların bilgilendirilmesi ve taranması önemlidir
Riskler
- Kan alma bölgesinde ağrı, morarma veya hematom
- Nadiren bayılma (vazovagal reaksiyon)
- Pencere döneminde yanlış negatif sonuç olasılığı
- Yanlış pozitif sonuç (nadir; mutlaka doğrulama testi yapılır)
- Test sonucuna bağlı psikolojik stres (danışmanlık önerilir)
Sıkça Sorulanlar
Şüpheli bir temas sonrası ne zaman test yaptırmalıyım?
4. nesil testlerle 4-6 hafta sonra erken tanı mümkündür ancak kesin sonuç için 3. ayda tekrar test yapılması önerilir.
HIV testi pozitif çıkması ne anlama gelir?
Tarama testinin pozitif olması doğrulama gerektirir. Western blot veya HIV RNA testi ile kesin tanı konulur. Doğrulanmış HIV enfeksiyonu günümüzde düzenli tedavi ile yönetilebilen kronik bir durumdur.
Sonuçlar gizli midir?
Evet, HIV test sonuçları yasal olarak gizlilik kapsamındadır ve sadece hasta ile sorumlu hekim arasında paylaşılır.
Test için aç olmam gerekir mi?
Hayır, açlık gerekmez. Test günün herhangi bir saatinde yapılabilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
İnce iğne aspirasyon biyopsisi
Tıbbi Biyokimya (Patoloji)
İnce iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) — yüzeyel kitlelerden hücre örneği alarak hızlı tanı.
Karaciğer fonksiyon testleri
Tıbbi Biyokimya
ALT, AST, ALP, GGT ve bilirubin ile karaciğer hücre hasarı ve safra yollarını değerlendiren tahliller.
Böbrek fonksiyon testleri
Tıbbi Biyokimya
Üre (BUN) ve kreatinin ile eGFR hesaplaması üzerinden böbrek süzme işlevini değerlendiren tahliller.
Tiroid fonksiyon testleri
Tıbbi Biyokimya
Tiroid fonksiyon testleri — TSH, sT3 ve sT4 ölçümü ile tiroid bezi hastalıklarının tanı ve takibi.
Tam idrar tahlili
Tıbbi Biyokimya
Tam idrar tahlili — fiziksel, kimyasal ve mikroskobik incelemeyle idrar yolu ve metabolik hastalık taraması.
Koagülasyon testleri
Tıbbi Biyokimya
Koagülasyon testleri — PT/INR ve aPTT ile kanama-pıhtılaşma sisteminin değerlendirilmesi.
Hepatit C testi
Tıbbi Biyokimya
Hepatit C testi (Anti-HCV) — HCV enfeksiyonu için tarama ve doğrulama paneli.
Gaitada gizli kan testi
Tıbbi Biyokimya
Gaitada gizli kan testi (FOBT/FIT) — kolorektal kanser taraması ve sindirim sistemi kanama tespiti.