Böbrek, üreter, mesane, prostat ve dış genital organlara yönelik öykü, fizik muayene, idrar tahlili ve görüntüleme ile değerlendirme yapılan ilk basamak ürolojik konsültasyon.
Ne için yapılır
- İdrar yaparken yanma, sık idrara çıkma, ani sıkışma hissi gibi alt üriner sistem yakınmaları
- İdrarda kan görülmesi (hematüri) veya tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
- Bel veya yan ağrısı ile birlikte böbrek taşı şüphesi
- Erkeklerde prostat büyümesi belirtileri (zayıf idrar akışı, kesik kesik işeme, gece idrara kalkma)
- İdrar kaçırma (üriner inkontinans) veya işemeye başlamada gecikme
- Cinsel işlev bozukluğu, kasık-skrotum ağrısı, testis kitlesi şüphesi
- Erkek faktörlü infertilite araştırması veya rutin prostat sağlığı kontrolü
Hazırlık
- Mümkünse muayeneye orta dolulukta mesane ile gelinmesi (ultrason gerekebilir)
- Kullanılan tüm ilaçların ve önceki tahlil/görüntüleme raporlarının yanınızda olması
- Daha önce yapılmış idrar tahlili, PSA, böbrek ultrasonu sonuçlarını paylaşmak
- Yakınmalarınızın ne zaman başladığı ve seyrine ilişkin kısa bir özet hazırlamak
İşlem nasıl yapılır
- Hekim, yakınmaları, geçmiş hastalıkları, ameliyatları ve aile öyküsünü ayrıntılı sorgular
- Karın, böbrek bölgesi (kostovertebral açı), kasık ve dış genital organların fizik muayenesi yapılır
- Erkek hastalarda gerektiğinde parmakla rektal muayene (prostat değerlendirmesi) uygulanır
- Tam idrar tahlili, idrar kültürü, kan testleri (kreatinin, PSA gibi) istenebilir
- Gerekli görülürse üriner sistem ultrasonu, üroflowmetri (idrar akım hızı ölçümü) ve mesane sonrası rezidü ölçümü planlanır
- Bulgular hastayla paylaşılır; tedavi veya ileri tetkik (sistoskopi, BT, MR) önerilebilir
İşlem sonrası
- Tahlil ve görüntüleme sonuçlarına göre 1-4 hafta içinde kontrol planlanır
- Tedavi başlanmışsa yanıtın değerlendirilmesi için randevu önerilir
- Kronik durumlarda (taş hastalığı, prostat büyümesi) yıllık veya 6 aylık takip uygundur
- Yeni şikayet eklenmesi durumunda erken başvuru önerilir
Riskler
- Muayene sırasında geçici hafif rahatsızlık veya utanma hissi
- Rektal muayene sonrası nadiren kısa süreli kanama veya PSA değerinde geçici yükselme
- İdrar tahlili veya kan alımına bağlı küçük morluk
- Tek başına klinik muayene bazı durumlarda yeterli olmayabilir; ileri tetkik gerekebilir
Sıkça Sorulanlar
İlk muayene ne kadar sürer?
Görüşme, fizik muayene ve gerekli ölçümler genellikle 20-30 dakika sürer. Tahlil veya ultrason planlanırsa toplam süre uzayabilir.
PSA testi her erkeğe rutin yapılır mı?
PSA testi karar paylaşımlı (shared decision) bir testtir. Genellikle 50 yaş üzerindeki erkeklere veya aile öyküsü olanlarda 45 yaşından itibaren önerilir; her bireyde rutin yapılmaz.
Rektal muayene mutlaka gerekli mi?
Erkeklerde prostat ile ilgili yakınma veya yaş kriteri varsa önerilir. Hasta ile konuşularak karar verilir; her muayenede zorunlu değildir.
Muayene öncesi cinsel ilişki PSA sonucunu etkiler mi?
Evet; ejakülasyon sonrası ilk 48 saat içinde PSA değeri geçici olarak yükselebilir. Test öncesi 2 gün cinsel ilişkiden kaçınmak önerilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
TUR-P
Üroloji
TUR-P (transüretral prostat rezeksiyonu) — büyümüş prostatın idrar yolundan kapalı yöntemle traşlanması.
Böbrek taşı ameliyatı
Üroloji
Böbrek taşı ameliyatı (nefrolitotomi) — büyük taşların minimal invaziv cerrahi ile çıkarılması.
Prostat biyopsisi
Üroloji
Prostat biyopsisi — yüksek PSA veya şüpheli muayenede prostattan doku örneği alınması.
Üreteroskopi
Üroloji
Üreteroskopi (URS) — distal/orta üreter taşının endoskopik görüntüleme ve lazer ile tedavisi.
Sünnet
Üroloji
Sünnet (sirkumsizyon) — penis ucundaki sünnet derisinin tıbbi koşullarda çıkarılması işlemi.
Varikosel ameliyatı
Üroloji
Varikosel ameliyatı — testis toplardamarı genişlemesinin mikrocerrahi onarımı.
Hidrosel ameliyatı
Üroloji
Hidrosel ameliyatı — testis çevresinde sıvı birikiminin cerrahi tedavisi.
Erektil disfonksiyon tedavisi
Üroloji
Erektil disfonksiyon tedavisi — sertleşme sorununda ilaç, yaşam tarzı ve ileri tedavi seçenekleri.